2009 yılında Peyzajda 4. Boyut programımız içinde, Ayın Bitkisi olarak Agave Victoria regina ve Agave geminiflora’yı tanıtmıştık. 2009 yılı Aralık ayı bitkimizi ülkemizde fazla tanınmayan bir agavdan seçtik: Kuğu Boyunlu Sabırlık. 2010 yılı başında yine zarif ve yumuşak yapraklı Agave desmettiana’yı tanıtacağız.

Agav’lar Meksika, ABD, ve Orta Amerika ülkelerinde doğal olarak bulunan 250 kadar türü kapsamaktadır. Ailenin ortak özelliği, etli yapraklı (sukkulent) olmaları ve yaprakların rozet şeklinde dağılımıdır. Agav’ların büyük bir kısmı monokarpik (hayatında bir defa çiçek açar ve ölürler) dir.

Meksika’da 125 ten fazla Agav türü bulunmaktadır, burada tanıtacağımız Agave attenuata agavların en zarif ve yumuşak yapraklılarından biridir.

Agave attenuata’ya Kuğu Boyunlu Sabırlık adı verilmesinin nedeni, çiçek sapının kuğu boynuna benzemesidir. Vatanı Orta Meksika’dır, 1800–1950 m yükseklikte, kayalık dağlarda bulunmaktadır. Çok yıllık, rozet şeklinde,  etli yaprakları olan bir bitkidir. Her rozet 15–35 yapraktan oluşmaktadır. Soluk yeşil veya mavimsi yeşil renkteki yaprakları, 30–60 cm uzunluğunda,  10–20 cm genişliğindedir. Yumuşak yapraklar ortaya doğru genişler, bazı bitkilerde yaprak kenarlarında hafif dişler mevcuttur. Yaprak uçları sivri olmakla birlikte, diğer agavlardaki gibi dikensi değildir.

Çiçek sapı 350 cm e kadar uzunlukta olabilir, üst kısmından aşağı doğru kendi üzerine eğilir, bu şekil nedeni ile kuğu boynuna veya tilki kuyruğuna benzetilir ve Kuğu Boyunlu Sabırlık, Amerika’lılar tarafından Tilki Kuyruğu Agavı olarak da adlandırılır. Çiçekleri krem veya sarı yeşil renktedir.

Dona dayanıklı değildir, kısa süreli -3°C dona dayanabilir, bu nedenle ülkemizde yalnız Ege-Akdeniz sahil kuşağının, mikrokliması sıcak olan yörelerinde dış mekân bitkisi olarak dikilebilir. Üretimi, yandan verdiği kardeşlerin ayrılması veya tohum ile yapılır. Kurak bölgelerde bile haftada bir sulama yeterli olabilir. Direk güneş altında bazen yapraklar hafif sararır, sulama veya güneşin azalması ile tekrar yeşile döner.

Kuğu Boyunlu Sabırlık, peyzajda, grup halinde veya patio kenarında sıra halinde kullanılabilir. Kaya bahçelerinde soliter (tek) veya ufak gruplar halinde kullanır. Zerafeti ve yaprak ucunda diken olmaması nedeni ile fazla soğuk olmayan Ege-Akdeniz bölgelerimizde peyzaj için özellikle seçilecek sukkulent bir bitkidir.