ALOE VERA-SARI SABIR
Aloe vera, Asphodelaceae ailesine ait olan Aloe cinsinin bir türü olup, çok yıllık, her dem yeşil, etli yapraklı (sukkulent) bir bitkidir. Bu cins, hibritlerle birlikte 580 türü kapsamaktadır. Sarı Sabır, Arap Yarımadası’na ait bir bitki olmakla birlikte, dünyada yaygın olarak kültürü yapılmıştır. Özellikle ılıman ve tropik bölgelerde yetiştirilmektedir: Güney Amerika, Meksika, Karayipler, ABD’nin doğu eyaletleri, Avustralya, Kuzey Afrika, Kanarya Adaları ve Güney İspanya gibi birçok ülkede doğallaşmıştır. Bitki, süs ve tıbbi amaç nedenleri ile üretilmektedir. Aloe barbadensis, türün sinonim adıdır. Bitkinin cins adı “vera”, hakiki anlamına gelmektedir, “aloe” ise Yunanca alsos (acı) demektir, bitki yapraklarının acı olmasından dolayı bu ad verilmiştir.
Aloe vera, kısa gövdeli bir bitkidir, 80-100 cm yüksekliğe kadar ulaşabilir. Yandan verdiği yavrularla genişleme gösterir. Kalın ve etli yaprakları, yeşil veya gri-yeşil renktedir. Bazı varyetelerde, yaprakların alt ve üst kısımlarında beyaz veya koyu lekeler bulunmaktadır. Yaprak kenarları, minik beyaz renkli dişlerle kaplıdır. İlkbaharda sarı veya portakal rengi çiçek açar. 90 cm’lik bir sap üzerindeki çiçekler, her biri 2-3 cm uzunluğunda tubuler yapıdaki çiçekciklerden oluşur.
Sarı Sabır, ilginç şekli, çekici çiçekleri ve sukkulent yapısı nedeniyle, süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Ayrıca bu tür, yetiştiriciler tarafından tıbbi bir bitki olarak da üretilmektedir. Bitki sukkulent yapısı nedeniyle kurak bölgelerde yaşayabilir. Kaya bahçeleri ve az su isteyen bahçeler için seçilecek bir türdür. Aloe vera, -4 ˚C altındaki donlara dayanamaz. Böceklere karşı oldukça dayanıklıdır, fakat kırmızı örümcek, unlu bit, kabuklu bit ve yaprak biti gibi zararlılardan etkilenebilir.
Sarı Sabır, iyi drenajlı, kumlu toprak ve bol güneşli ortamlardan hoşlanır. Ancak, aşırı güneş altında yanık oluşabilir veya drenajsız bir toprakta bitki öz suyu azaldığı için yapraklar büzüşür. Saksıda yetiştirilen bitki, yandan verdiği kardeşler ile sıkışık bir duruma gelirse, yavrular ayrılmalı ve bitkiler ayrı saksılara bölünmelidir. Aloe vera, kışın durgunluk evresindedir bu yüzden sulanmasına gerek yoktur.
Peyzajda Kullanımı: Sarı Sabır, dünyada en çok kültürü yapılan Aloe türüdür. Genellikle tıbbi bitki, süs bitkisi ve vurgu bitkisi olarak yetiştirilir. Bitki, sukkulent, gri yeşil yaprakları, parlak, büyük, sarı veya portakal rengi çiçekleri ile çekicidir. Dünya üzerinde milyonlarca insan, Aloe vera’yı ilkyardım bitkisi olarak bahçelerinde yetiştirmektedir.
Sarı Sabır, geleneksel tıpta 5000 yıldan beri kullanılmaktadır. Bu bitkiye ait ilk raporlar, M.Ö. 16 YY’daki Ebers Papirüsları’nda mevcuttur. Bitki, halen birçok ülkede geleneksel şifa bitkisi olarak kullanılmaktadır. Aloe vera çözeltisi, antibakteriyel ve antifungal özelliğinden dolayı deri lezyonlarında ve hafif yanıklarda kullanılmaktadır. Bunun yanında, şeker hastalarında ve kan lipitinin (yağının) yüksek olduğu durumlarda da etkilidir. Aloe vera’nın iyileştirici etkisi; jelde bulunan polisakkaritler, manam, antrakuinon, C-glikozit ve lektinlere bağlıdır. Sarı Sabırdaki iyileştirici özellik, diğer bazı Aloelerde de mevcuttur, Asphodelaceae ailesine ait Bulbine frutescens’de de bu özellik vardır. Aloe vera, dıştan deri üzerinde tatbik edildiğinde yan etki göstermemekle birlikte ağızdan alındığında karın ağrısı, ishal ve ağızdan alınan ilaçların barsaklardan emilememesine neden olan toksik etkiler ortaya çıkabilir.








