ASPARAGUS DENSIFLORUS MYERS – TİLKİ KUYRUĞU KUŞKONMAZI

Asparagaceae (Kuşkonmazgiller), 153 cins ve 2,500 kadar çiçekli bitki türünü kapsayan bir familya (aile) dir. Hemen dünyanın her tarafında rastlanan bu bitkilerin 770 kadar türü, Güney Afrika’ya özgüdür. Aileye dahil türler, görünüm olarak çok farklılık gösterir, ancak genetik ve evrimsel geçmişleri nedeni ile bu aile içinde sınıflandırılmışlardır.

Daha önceki bitki sınıflandırılmalarında tanımlanan Lily (zambakgiller) familyası, genetik çalışmaların ışığında, daha küçük familyalara ayrılmıştır. Taksonomistler önce Asparagus, Agave, Beargrass ve Brodiaea olarak yeni familyalar ileri sürmüşlerdir. Daha sonra bu 4 aile, alt grup olarak (sub family) kabul edilmiş ve hepsi Asparagaceae Ailesi adı altında birleştirilmiştir. Kuşkonmazgillerin ortak özellikleri; çiçeklerinin aynı boy ve renkte, 3 çanak yaprak (sepal) ve 3 taç yapraktan (petal) oluşmasıdır. Gene ailenin ortak özelliği olarak 6 adet erkek organ (stamen) ve üç kısımdan oluşan bir dişi organ (pistil) bulunur.

ASPARAGUS DENSIFLORUS MYERS; Asparagaceae (Kuşkonmazgiller) ailesine ait bir bitkidir. Cins adı Yunanca “asparagos” yenen kuşkonmazdan, tür adı “densiflorus” ise çiçek veya yapraklarının çok yoğun olarak bulunmasından gelmektedir. Kültür adı “Myers”, Meyers Limonu ile ünlü, bitki toplayıcısı Frank Nicholas Meyer’den gelmektedir. Bitki Asparagus meyeri veya Asparagus meyers olarak da bilinmektedir. Doğal olarak Güney Afrika Cumhuriyetinin güney-doğu bölgelerinde bulunmaktadır. Bugün dünyanın birçok yerinde süs bitkisi olarak yaygınlaşmıştır.

Tilki Kuyruğu Kuşkonmazı; narin, dikine uzayan, 80 cm boya ve 40-70 cm genişliğe ulaşabilen, her dem yeşil, çok yıllık, rizom köklü bir bitkidir. Yaprak sanılan, Kladode (Cladode) adı verilen yeşil renkli yapılar, aslında değişime uğramış, yassılaşmış gövdeciklerdir. Hakiki yapraklar küçülmüş, pullara dönüşmüştür. Kladodeler gövdecik üzerindeki düğümlerden, üç veya daha fazla adette çıkarak, bitkinin kompakt ve güzel görünümünü oluştururlar. Toprakta, bir merkezden çıkan gövdeler, hemen hemen aynı uzunlukta olup, birbirlerine yakın olarak uzarlar.

İlkbahar sonu veya yaz başında, beyaz, yıldız şeklinde açan küçük çiçekler hoş kokuludur. Çiçeklerin çevresi açık pembe, antherleri ise sarı renktedir. Çiçekten sonra oluşan meyveler, sonbaharda olgunlaşır. Önce yeşil renkli olan meyveler, olgunlaşınca parlak portakal veya kırmızı renge dönüşürler. Bir santimetre çapındaki, yuvarlak meyvelerin içinde, bir adet siyah renkte tohum bulunur.

Asparagus densiflorus Myers en iyi gelişimi, organik maddeden zengin, devamlı nemli ancak iyi drenajı olan topraklarda ve yarı gölge alanda gösterir. Direkt güneş ışığı altında, yapraklarda sararma görülebilir. Tam gölgede yaşayabilirse de yaprakların rengi sarı olur. Tuzluluğa ve kuraklığa dayanıklıdır. Bitkinin kuraklığa dayanıklılığı; şişkin, rizom köklerinin su depolamasından dolayıdır. Hafif donlarda gövde ve yapraklarını kaybeder, ancak kökü -8°C soğuğa dayanıklıdır. Bitkinin dalcıkları bozulduğu veya kırıldığı zaman, hemen topraktan çıktığı yerden kesilmelidir, tekrar yeni gövdeler çıkarlar. Üretim tohum veya rizomların ayrılması ile yapılır.

Tilki Kuyruğu Kuşkonmazı iç mekânda aşırı sulandığı veya ışıksız kaldığı takdirde, yapraklarını döker. Mevsimsel olarak dış mekâna çıkarılması uygundur. Bitki dışarı alınırken, birden güneş altına konulmamalı yavaş yavaş güneşe alıştırılmalıdır.

Peyzajda Kullanımı: Asparagus türleri, bahçe ve peyzajda, değişik, güzel yaprak görünümleri, dayanıklılıkları ve suya az gereksinim göstermeleri nedenleri ile sıklıkla tercih edilen bitkilerdir. Asparagus densiflorus Myers yer örtücü, bordür bitkisi, tarh bitkisi, vurgu elemanı ve saksı bitkisi olarak kullanılmaktadır. Kısa ve budama gerektirmeyen çit veya bordür bitkisi olarak kullanılabilir. Villa bahçelerinde ve kaya bahçelerinde vurgu elamanı olarak güzel bir görüntü yaratabilir. Ağaç altlarında veya havuz kenarlarında da tercih edilen bir bitkidir. Karışık bordür veya tarhlarda, gölge seven bitkilerle kombine edilmelidir. Güneş gören iç mekânda; saksı, askılı saksı veya değişik kaplarda yıllarca kalabilir. Yeşil gövdeler, kesme çiçek aranjmanlarında kullanılmaktadır.