Zambakgiller (Liliacea) ailesinden olan Asphodelus aestivus, Akdeniz ülkelerinde özellikle Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’da bulunan çok yıllık bir bitkidir. Sıklıkla boş gövdeli Asphodeline (yalancı çiriş) ile birlikte görülürler, Asphodeline çiçeğinde çanak yapraklarındaki pembe çizgiler daha belirgindir ve genelde bu bitkinin çiriş otuna göre çiçek açması daha geçtir. Muğla, Antalya bölgemizde Asphodelus aestivus (Çiriş otu) ,Urginea maritima (Ada soğanı) ile birlikte bulunmaktadır.

Çiriş otu özellikle Ocak ayından itibaren açan çiçekleri ile dikkati çeker. Genelde tarım yapılıp terk edilen alanlarda olmakla birlikte hemen hemen her yerde hatta deniz kıyısında bile görülebilmektedir. Asphodelus aestivus’ un uzun sap üzerinde yükselen güzel çiçekleri Ocak ayından itibaren açmaya başlar, Şubat ve Mart aylarında güzel bir görüntü oluşturur. Haziran başına kadar tek tük açan çiçekler görülebilir. Asphodelus aestivus çiçekleri hermafrodittir. Herdemyeşil olan Çiriş Otu, 100cm yüksekliğe ve 30cm çapa erişir. —10°C’ ye kadar dayanıklıdır.

Bitki toprak ve ışık isteği bakımından seçici değildir. Gölge veya güneşli ortamlarda yetişir, kuraklığa dayanıklıdır.

Çiriş otunun kök, gövde ve tohumları yenilebilir. Nişastadan zengin rizomları kurutulup suda haşlandıktan sonra peltemsi bir maddeye dönüşür. Unla karıştırılarak besleyici ekmek yapılır. Kaynamayla buruk tadı kaybolmakta ve bitki yenilebilmektedir. Çiçek sapı ve tohumları pişirilerek yenilmektedir. Kökü Romalılar ve Yunanlılar tarafından spazm çözücü, idrar söktürücü ve bağırsak yumuşatıcı olarak kullanılmıştır. Ancak bugün modern tıpta yeri yoktur. Asphodelus aestivus otlak hayvanları tarafından fazla rağbet bulmamaktadır. Ülkemizde bu bitkiyi yiyen koyunların sinir sisteminde pigment toplanması ile birlikte şiddetli nörolojik bozukluk rapor edilmiştir.

Ülkemizde ve İran’da, Çiriş otu yumru kökleri kurutulup, toz haline getirildikten sonra, soğuk su ile karıştırılarak, kuvvetli yapışkan bir sıvı elde edilmektedir. Çiriş adı verilen bu yapıştırıcı, kitap cildi yapanlar ve ayakkabı imalatçıları tarafından kullanılmaktadır.

Üretim için tohumlar Mart-Nisan aylarında ekilir. Çıktıktan sonra saksılara alınır. Kardeşlerin ayrılması ile üretim, ilkbahar başı ya da sonbaharda yapılmalıdır.

Peyzajda kullanımı: Asphodelus aestivus yıl boyu ince, uzun, parlak yeşil ve gösterişli yaprakları, kış sonu ve ilkbaharda ise alımlı yıldız şeklindeki çiçekleriyle ilgi çekicidir. Diğer soğanlılarla birlikte grup halinde veya yaprak döken ağaçların altında yine gruplar halinde kullanılabilir. Geofit bahçesinde sonbahar ve yazın çiçek açan türler ile birlikte kullanıldığında ilkbaharda çiçekleri ve yaprakları ile görünümünü tamamlar. En iyi kombinasyon aynı doğadaki durumun taklit edilerek Urginea maritima (Ada Soğanı) ile birlikte kullanılmasıdır.