ASPİDİSTRA ELATİOR (A. LURİDA)- ASPİDİSTRA (Pik Döküm Bitkisi)
Aspidistra cinsi Liliaceae ailesine ait olup, varyeteleri ile birlikte 30 a yakın türü içerir. Bu yavaş büyüyen herdem yeşil, rizomlu, gövdesiz, çok yıllık bitkilerin ana vatanı Doğu Asya’dır. Yapraklarının kenarları düzgündür, damarları paralel olarak yaprak ucuna doğru uzanır.
Aspidistra cinsinin tanınan en önemli üyesi Aspidistra elatior‘dur, doğal olarak Taiwan ve Güney Japon adalarında bulunmaktadır. Elatior Latince büyük, dolgun, yüksek anlamındadır, elat (daha fazla) bunu vurgulamak için, bitkinin yapraklarına atfen kullanılmıştır.
Kültür bitkileri arasında iyi tanınan, Aspidistra elatior’a İngilizcede Cast Iron Plant (Pik Döküm Bitkisi) denilmektedir. Bu ad, bitkinin fazla bakıma gereksinimi olmamasından dolayı verilmiştir. Aspidistra az ışık, az nemli ortamlara, soğuk sıcak dalgalanmalarına ve düzensiz sulamaya dayanıklıdır. Direkt güneş ışınlarından korunmalıdır, yapraklarında yanma meydana gelebilir. İyi drenajlı ortam, en iyi şekilde gelişmesi ve kök çürüklüğünün önlenmesi bakımından idealdir.
Aspidistra elatior doğasında bir orman altı bitkisidir, 60 cm boya ve oluşturduğu kardeşler ile 60 cm çapa erişebilir. Toprak altında bulunan rizomlardan çıkan, uzun, koyu yeşil, sert yaprakları, yaprak sapı (petiole) ile birlikte 40-60 cm e ulaşır, yaprak eni ise 12-15 cm dir. Yaprak saplarının toprak ile birleştiği, alt kısmından çıkan 8 yaprakçıklı, krem renkli çiçeklerinin, orta kısmı vişneçürüğü renktedir. İlkbahar sonu ve yaz başında açan çiçekler, toprak seviyesinde ve yaprakların altında kaldıklarından çok defa dikkatten kaçarlar.
Aspidistra sıklıkla ev bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Ancak sıcaklığın -5°C altına düşmediği yerlerde, dış mekanda, gölge bitkisi olarak kullanılmaya çok uygundur. Özellikle dayanıklılığı, yüksek sıcaklığa, gölgeye, kuraklığa ve fakir topraklara dayanıklılığı nedeni ile seçkin bir bitkidir.
Aspidistra elatior iyi direnaj sağlandığı takdirde her çeşit toprak ortamına dayanır. Tutunma devrinden sonra susuzluğa da dayanıklıdır. Tuzluluğa orta derecede dayanıklıdır.
Her büyüklükteki Aspidistra’lar kolaylıkla başka bir yere taşınabilir, rizom şeklinde taşındığı takdirde bile yeniden sürer. Çok az ışık alan veya aydınlatılan yerlerde, yaşayabilse bile, büyümesi çok yavaştır. Direkt güneş almayan pencere içi gibi bir ortamda, büyümesi çok daha hızlıdır.
Aspidistra elatior’un üretimi, ilkbaharda yaşlı bitki altında bulunan rizomların ayrılması ile yapılır. Her rizom en az iki yaprak içermelidir, çıkarılan rizomlar saksılara dikilirler. Aspidistra yaprakları zehirli değildir ve kesildikten sonra son derecede dayanıklıdırlar. Buket düzenlemelerinde, güzel bir dolgu elamanı olarak kullanılırlar. Kesme çiçekçilikte yapraklar makasla saplarının altından kesildikten sonra, onlu demetler yapılarak pazara gönderilmektedir. Vazo ömrü uzun olduğundan, düzenlemelerde bir ay veya daha uzun süre kalmaktadırlar.
Birçok kültürü bulunmaktadır, en fazla tanınanı A. elatior ‘variegata’ alacalı yapraklıdır, koyu yeşil yapraklarının üzerinde, açık yeşil ve beyaz çizgiler bulunur.
Peyzajda kullanımı: Aspidistra elatior az ışığa gereksinim gösterdiğinden, gölge bahçelerde yer örtücü olarak sıklıkla kullanılır. Tam güneş altında kullanılmamalıdır, fakat kuraklığa dayanıklıdır ve üzerindeki ağaçların köklerinden rahatsız olmazlar. Aspidistra grup halinde vurgu bitkisi, sınırlandırıcı bitki veya saksı bitkisi olarak da kullanılmaktadır. Bozulan yapraklar belli aralıklarla kesilip çıkarılmalıdır. Peyzajda yer örtücü olarak kullanılacaksa, ilk dikim sırasında, bitkiler 30-50 cm aralıklarla dikilirler.








