CARISSA BISPINOSA –NATAL ERİĞİ
Carissa, Apocynaceae (Zakkumgiller) ailesine ait bir cinstir. Apocynaceae ailesi, 400 cins ve 4555 dolayında türü içeren, çiçekli bitkilerden oluşmaktadır. Genelde tropik ve subtropik bölgelerde yaşayan, bu bitkiler; çalı, sarmaşık veya otsu yapıdadır. Bu aile türlerinin çoğu zehirlidir, bazıları tıpta kullanılmaktadır.
Apocynaceae ailesinin, süs bitkisi olarak kültüre edilmiş olan, birçok türü vardır. Bulardan özellikle dikkati çekenleri; Adenium obesa (Çöl Gülü), Mandevilla splendens (Mandavilla), Allamanda cathartica(Altın Trompet), Plumeria alba (Plumerya), Nerium oleander (Zakkum), Vinca major (Cezayir Menekşesi), Asclepias curassavica (Kan Çiçeği), Hoya carnosa (Mum Çiçeği), Thevetia peruviana (Peru Zakkumu), Trachelospermum jasminoides (Acem Yasemini), Amsonia elliptica (Mavi Yıldız) Carissa bispinosa (Natal Eriği) dir.
Carissa bispinosa herdem yeşil, dikenli bir çalıdır, 5 metre yüksekliğe ulaşabilir. Genelde, fazla yükselmeyen bir çalıdır. Ana gövde, bir çok gövde ve dallara ayrılmaktadır. Doğal olarak Uganda’dan Güney Afrika Cumhuriyetine kadar olan coğrafi bölgelerde bulunmaktadır. Carissa, bu cins bitkilerin Hintçe (Hint kültürü Orta ve Güney Afrika’da ağırlıklı olarak bulunmaktaydı) adından gelmektedir. Bispinosa kelimesinin Latince anlamı, iki-dikenli demektir, bitki dalcıklarının uçlarında bulunan, uzun çatal şeklindeki dikenlerini tarif etmek için verilmiştir.
Natal Eriği’nin dalları, çatal şeklinde dikenlerle kaplıdır. Diken, bir veya iki çatallı olabildiği gibi, bazen tek, nadiren de olmayabilmektedir. Karşılıklı çıkan, kısa saplı yaprakların kenarları düzgündür, oval, geniş oval veya eliptik şekilde 10-70 x 10-35 mm boyutlarında olurlar. Yaprakların üstü parlak koyu yeşil, altları ise soluk renktedir, uçları dikensi olarak görülür. Bitki özsuyu sütsü görünümdedir.
Carissa bispinosa, genelde iki evcikli (dioecious) bir bitkidir, bitkiler erkek veya dişi olurlar. Bazı bireylerin çiçeklerinde ise hem erkek, hem de dişi organ bulunduğundan (monoceous), meyve ve tohum yapmak için, başka cinsten bir bitkiye gereksinimleri yoktur. Bitki, ilkbahar ve yaz aylarında, pembe-beyaz renkli, güzel kokulu, küçük yıldız şeklinde, salkım halinde çiçekler açar. Bu çiçekler sonradan, oval, parlak kırmızı renkte meyvelere dönüşür. Bitki üzerinde çiçek ve meyveler aynı zamanda görülebilmektedir. Hoş kokulu meyvenin, ince kabuğu sütlü olmasına karşın tatlıdır, tüm meyve soyulmadan yenilebilir. Natal Eriği çiçekleri, kuşlar, arılar ve kelebekler için çekicidir. Meyveler, mineral tuzlar, özellikle C vitamini bakımından zengindir.
Carissa bispinosa, nemli ama drenajı iyi olan, organikten zengin toprakları sever. Yarı gölge veya güneş ortamda iyi gelişir. Kuraklığa, rüzgâra, sıcağa ve denizden esintiyle gelen sulara dayanıklıdır. Bitkinin dona dayanıklılığı fazla değildir, kısa süreli -4°C soğuğa dayanabilir. Üretimi çelikle veya tohumla yapılır. Etrafa fazla saçılan bitkilere, şekil budaması yapılabilir. Bugün bitkinin birçok varyetesi elde edilmiş ve kullanılmaktadır. Bunlar arasında; bodur, yayılıcı veya odunsu gövdeliler bulunmaktadır.








