Sikaslar 200-300 bin yıldır dünyamızda bulunan bir grup bitkilerdir. Her ne kadar hiç değişime uğramadıkları söylenemese de, bulunan fosillere bakılarak, 300 milyon yıl önceki atalarına göre fazla bir değişime uğramadıkları gösterilmiştir. Bugün dünyamızın sıcak bölgelerinde yaşayan 200 dolayında sikas türü bulunmaktadır.

Cycas taitungensis Cycadaceae (Sikas) ailesine aittir. Doğal olarak Taiwan’ın güney doğusundaki Taitung bölgesinde bulunmaktadır. 1994 yılında tarif edilene kadar, yanlış olarak  Cycas taiwaniana olarak bilinmekteydi. Sikaslar içinde en dayanıklı olanlardandır, Taiwan’da yalnız ufak bir alanda, kayalık yamaçlarda bulunmaktadır, bu nedenle Taiwan Sikası olarak da adlandırılır.

İmparator Sikas 1997 yılında IUCN tarafından “Soyu Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türler”in Kırmızı Listesine alınmıştır. Bu türün doğal olarak bulunduğu alan, 65 km² yi geçmemektedir ve burada iki ayrı lokalizasyonda bulunmaktadır. Aulacaspis yasumatsui isimli bir kabuklu bitin, 90 lı yıllarda Asya da sikaslara büyük zarar vermesinden sonra, doğadaki bitki popülasyonu çok azalmış ve 2010 yılında IUCN tarafından “Soyu Tükenmek Üzere” olan bitkiler kategorisine alınmıştır.

Cycas taitungensis, herdem yeşil, yuvarlak tacı olan ve yaprakları gövde üst kısmında yer alan bir ağaçtır. Gövde 5 metreye kadar uzayabilir, gövde çapı 35 cm i bulur. İlk bakışta Cycas revoluta (Japon Sikası) na çok benzer, ancak Japon Sikasına göre çok daha hızlı büyür, yaprakçıkları sayıca fazla, seyrek, daha enli, daha uzun ve düzdür.

İmparator Sikas, sikasların en hızlı büyüyen türüdür. Soğuğa oldukça dayanıklıdır,  -10 °C ye dayanır, güneş altında veya yarı gölgede gelişir. Koyu yeşil yaprakları, 100-180 cm uzunluğundadır, üzerlerinde 150-170 adet iki yana uzanan yaprakçıklar bulunur. Yaprak sapı genelde bir dikenle son bulur, gövdeye bağlandığı yerde, portakal rengi tüyler vardır. Bitki diğer tüm sikaslarda olduğu gibi, erkek veya dişi olur. Uzun, sarı, fusiform şekildeki erkek kozalaklar, 40-50 cm uzunluğundadır, polen salgılarlar. Dişi kozalaklar oval 20-30 cm uzunluğundadır, tohumlara yataklık yapacak megasporophyller üzerinde, uzun, ince, kırmızı çizgiler bulunur. Dişi kozalakları, Japon Sikasına göre daha büyük, üzerindeki megasporophyller daha sık, üst üste dizilmiş olarak görülürler, oval tohumları pas rengindedir.

Cycas taitungensis, yıl içinde birkaç defa flaş şeklinde (aniden çok sayıda yaprağın çıkması) yaprak verir, Japon Sikası ise normalde yılda 1, en fazla 2-3 defa yaprak vermektedir. Bitki Japon Sikasına göre 2-3 defa daha hızlı büyümektedir. Fotoğrafta, Merkezimizde bulunan 20 yaşındaki Japon Sikası ve 13 yaşındaki İmparator Sikas birlikte görülmektedir. Bulunduğumuz yıl içinde, İmparator Sikas gövdesi, 7 yaş büyük ağabeyi Japon sikasının gövdesini geçmiştir.

İmparator Sikas’in üretimi, tohumla yapılmaktadır. Bazı kitap ve yayında rastladığımız kardeşlenmeye, bizim deneyimimizde rastlamadık. En büyük zararlıları, kabuklu ve unlu bitlerdir. Bunların yok edilmesi biraz zor olsa da sistemik insektisitler ile problem genelde halledilir.

PEYZAJDA KULLANIMI: Cycas taitungensis ilerideki yıllarda, peyzajda kullanılan bitkilerin en önemlilerinden olacaktır, şu anda fazla bilinmediği ve üretiminin çok kısıtlı olması nedeni ile peyzaj uygulamalarında rastlanmamaktadır. Dikkat çekici görünümü ve Japon Sikasına göre hızlı büyümesi nedeni ile pahalı ancak elit bir bitkidir. Tropikal ve ılıman bölgelerde soliter, grup veya sıra halinde kullanılabilir. Saksı için de uygun bir bitkidir.

Palmiye Merkezi, Cycas taitungensis tohumlarını ilk satışa çıktığı 2000 yılında edinmiştir. Tohumdan yetiştirdiğimiz kendi bitkilerimizden, yapay dölleme ile 2012 yılında tohum alarak, ilk bitkiyi ürettik. Fotoğrafta görülen bu küçük bitki muhtemelen Avrupa’da ilk üretilen, İmparator Sikasdır.