Cymbopogon (Limon Otları); Poacaea ailesine ait, 55 tür otu içeren, bir cinstir. Bu bitkiler, doğal olarak, Asya ve Avustralya’nın sıcak ve tropik bölgelerinde bulunmaktadır. Cins adı “Cymbopogon” Yunanca, kymbe; sandal, pogon; sakal kelimelerinden gelmektedir (spatelerin sandal şeklinde olmasından ve çok sayıda çiçek sapının sakala benzemesinden dolayı). Cymbopogon cinsinin iki türü Limon Otu olarak bilinir ve değişik alanlarda kullanılırlar.

Cybopogon citratus–Batı Hindistan Limon Otu Güneydoğu Asya’ya özeldir. Doğal olarak Malezya, Endonezya ve Filipinlerde bulunur. Cymbopogon flexiosus–Doğu Hindistan Limon Otu ise Malabar Otu olarak da bilinen, uzun boylu ve çok yıllık bir bitkidir. Doğal olarak, Hindistan, Sri Lanka, Burma, Kamboçya, Vietnam ve Tayland’da bulunur. Her iki ot aynı amaçlarla kullanılmakla birlikte, Cymbopogon citratus mutfak kullanımına daha uygundur.

Batı Hindistan Limon Otu, kardeşlenme ile büyüyerek 180-200 cm yüksekliğe, 120 cm kadar genişliğe ulaşır. Herdem yeşil, 90 cm uzunluğunda ve 1,5-2 cm genişliğindeki mavi-yeşil yaprakların üst kısmı, estetik bir şekilde aşağı doğru sarkıktır. Yapraklar ezildiğinde, limon kokusu çıkar. Koku verici ve tıbbi olarak kullanılan kısımlar, bu yapraklardır. Hafif don olan veya hiç don olmayan bölgelerde limon otu çok yıllıktır. Uzun süreli dona dayanıklı değildir, ancak hafif donda yapraklarını kaybedip, tekrar sürer. Bugün kullanılan Cymbopogon citratus bitkilerinin birçoğu özel kültürlerdir ve karakteristik şekilde çiçek açmayabilirler.

Bitkiden elde edilen, hoş kokulu özel yağ, citronella olarak bilinir. Limon kokusu ve tadı vardır. Citronella’nın en önemli içerikleri, geraniol ve citronellol, antiseptiktir bu nedenle temizlik ve sabun imalinde kullanılır. Bu yağ, taze kesilmiş yaprakların buhar distilasyonuna tabi tutulması veya alkol ile ekstraksiyonu ile elde edilir. Bitkiden elde edilen çözelti, AIDS hastalarında ağızda oluşan pamukçuk tedavisinde, ucuz bir ilaç olarak kullanılmaktadır.

Cymbopogon citratus’un hasatı yapılırken, yeşil, taze ve dolgun saplar seçilmelidir. Bitkinin en dıştaki 1 veya 2 kalınlaşmış yaprağı soyulmalıdır. Bu yapraklar sert olduğu için ancak, çay, potpuri ve koku verici olarak kullanılır. Yemek için alt tabakadaki yumuşak yapraklar tercih edilir. Yapraklar, çok ince olarak kesilerek, çorbalara limon tadı vermek için katılır. Bitkinin gövde altı, şişkin kısmı parçalanarak çeşitli yemek ve tatlılarda kullanılır.

Geleneksel Hint tıbbında, bitkinin yaprakları uyarıcı ve akıntı önleyici olarak, yağı ise depresyon tedavisinde, ağrı kesici, ateş düşürücü, bakteri ve mantar öldürücü olarak kullanılmaktadır.

Limon Otu, taze olarak, kurutularak veya toz haline getirilip kullanılmaktadır. Sıklıkla; koku verici olarak, dondurmalarda, kurabiyelerde, sakızlarda, çorbalarda kullanılır. Asya mutfağında, baharat olarak geniş kullanım alanı vardır. Afrika ülkelerinde, çayı yapılarak içilmektedir. Ayrıca bu bitkinin yağı parfümlerde, deterjanlarda, sprey ve mumlarda böcek kovucu olarak (özellikle sivrisinekler) ve aroma terapide kullanılır. Limon Otu yağı mikroplara ve mantara karşı etkilidir. Ayrıca klinik araştırmalarda bu yağın, kanser hücrelerini öldürdüğü gösterilmiştir.

Peyzajda Kullanımı: Cymbopogon citratus; uzun boylu, yanlara sarkan, güzel bir ot olduğu için, peyzajda süs bitkisi olarak kullanılan bir türdür. Sebze bahçelerinin vazgeçilmez elementlerindendir. Ayrıca restoran ve otellerin bahçelerinde, taze kullanım için dikilmektedir.