DİOON SPİNULOSUM – DEV DİON

Sikaslar 200-300 bin yıldır dünyamızda bulunan bir grup bitkilerdir. Her ne kadar hiç değişime uğramadıkları söylenemezse de, bulunan fosillere bakılarak, 300 milyon yıl önceki atalarına göre fazla bir değişime uğramadıkları gösterilmiştir. Bugün dünyamızın sıcak bölgelerinde yaşayan 200 dolayında sikas türü bulunmaktadır.

Dioon spinulosum Zamiaceae ailesi ve dioon cinsine ait bir sikastır. Amerika sikaslarının en büyüğü olup, dünyanın da en büyük sikasları arasındadır. 15 metre uzunluğa ve 30 cm gövde çapına ulaşabilir. Meksika’ya endemik bir türdür, Oaxaca, Veracruz, Yucatan eyaletlerinde, tropik yağmur ormanlarında, kireç taşlı dağların 450 metre yüksekliğe kadar olan yamaçlarında, doğal olarak bulunmaktadır. Cins adı Dioon, tohumlarının çift olarak oluşmasından dolayı verilmiştir, Yunanca “iki yumurta” demektir. Tür ismi spinulosum ise Latince’dir, dikenli anlamına gelmektedir.

Dev Dioon’un parlak, sert ve açık yeşil yaprakları yukarı doğru uzanır. Pinnat (kuş tüyü) yaprakları 150-200 cm uzunluğa erişebilir ve bitkinin gövde ucundan radiyer olarak yukarı ve dışa uzanırlar. Her yaprak 150-200 yaprakçıktan oluşmaktadır. Yaprakların iki tarafına uzanan yaprakçıklar, ince düz bir yapıya sahiptir, kenarlarında dikensi çıkıntıları vardır.

Dioon spinulosum, tüm sikaslarda olduğu gibi iki cinslidir, döllenmiş tohum için, erkek ve dişi bitkiler gereklidir. Dişi kozalaklar 30 cm veya daha büyük olurlar, üzerleri pamuksu lifler ile kaplıdır. Oval tohumları 4-5 cm uzunluk ve 2-3 cm genişte olup beyaz-krem renktedir.

Dev Dioon tropik, subtropik ve sıcak ılıman bölgelerin bitkisidir, yarı gölgeyi tercih eder. Gelişmiş, ergin bitkiler, yaprakları fazla zarar görmeden, kısa süreli -4ºC dona dayanırlar. Diğer sikaslara göre, neme ve suya karşı daha dayanıklıdır, ancak drenajı iyi ortamda bulunması gereklidir. Gıdaca fakir topraklarda yetişebilmekle birlikte, gübreleme ile büyümesi çabuk olur.

Dioon spinulosum sikaslar içinde en dayanıklı olanlardandır. Fideler oldukça çabuk gelişir ve birkaç yıl içinde gösterişli bir boya ulaşırlar. Hafif gölge ve nemli topraklarda büyümeleri daha hızlıdır. Pamuklu bit ve kabuklu bitler zararlıları arasındadır, ancak sağlıklı bitkilerde bu zararlılar genellikle ciddi bir etki yaratmazlar.

Dev Dioon tohumla veya yandan verdiği kardeşlerin ayrılıp dikilmesi ile çoğaltılır. Bitkinin yaprakları kesme çiçekçiler tarafından buket hazırlamada kullanılmaktadır.

PEYZAJDA KULLANIMI: Ilıman ve tropik iklimde, tropik ve çöl temalı bahçe düzenlemesinde tek büyük bir Dioon spinulosum, odak bitkisi olarak kullanılabilecek seçkin bir bitkidir. Tacı geniş, gövdesi kısa palmiye görünümü istendiğinde, gene seçilecek bitkidir. Dev Dioon bitki dikimi için fazla yer olmayan ufak bahçelerde de odak bitkisi olarak kullanılır. Özellikle büyük ağaç veya yapıların bulunduğu, yarı gölge alanlarda, egzotik görüntü yaratma amacı ile kullanılabilir. Dioon spinulosum geniş saksılarda veya patikaların iki yanlarında, simetrik çift olarak dikilerek çok güzel görünümlü bir yönlendirme bitkisi olabilir. Saksı bitkisi olarak, bol ışıklı iç mekân, avlularda veya kış bahçelerinde kullanılmaktadır.