ERYSiMUM LiNiFOLiUM “VARIEGATUM”– ALACALI ZARİFE

Erysimum, Brassicaceae (Turpgiller) ailesine ait bir cinstir. Bu cins, lahana, brokoli ve deli otu dâhil 150 dolayında türü içerir. Doğal olarak kuzey yarım kürede; Avrupa, Güneybatı Asya, Akdeniz Bölgesi, Afrika, Mikronezya ve Kuzey Amerika’dan, Kosta Rika’ya uzanan coğrafyada yaygın olarak bulunurlar. Cins adı; Erysimum Yunanca “Eryo” sürüklemek kelimesinden türetilmiştir.

Turpgiller ailesi bitkileri, tek veya çok yıllık otsu bitkilerdir, bazıları küçük çalı şeklinde gelişebilir. Çok yıllık olan türler de genelde kısa ömürlü olduklarından, iki yılık bitki olarak kabul edilirler. Yaprakları kısa ve incedir. Değişik Erysimum türleri, Lepidoptera (kelebek ve güveler), böcekler ve çekirgeler için besi kaynaklarıdır.

Erysimum linifolium’un vatanı, Portekiz ve İspanya’dır. Erysimum linifolium “Variegatum” ise bu türe ait bir varyetedir. Her dem yeşil, çalımsı, çok yıllık olan bitki 40 cm yükseklik ve 40 cm ene kadar büyüyebilir.

Alacalı Zarife’nin kısa gövdeleri, her dem yeşil, kenarları parlak beyaz renkli olan, ince yapraklar ile kaplıdır. İlkbahar başından sonbahar sonuna kadar, bitkinin üzeri, leylak-mor renkli, kokulu çiçekler ile kaplanır. Ilıman, sahil bölgelerinde, bitki kışın da çiçek açmaya devam eder. Zamanla bitkinin alt kısmı odunsu bir yapıya döner. Yaz çiçeklenmesinden sonra, bitki toprak seviyesinin 15-20 cm üzerinden budanarak, yeni dallanmalar ve sonbahar çiçeklenmesi sağlanır. Ayrıca budama ile bitki daha kompakt bir yapıda gelişir.

Erysimum linifolium “Variegatum”, bol güneş veya yarı gölgeyi tercih eder. Kuru ve nemli ortamlara, kolaylıkla uyum sağlar, ancak süzek olmayan, su biriken toprak yapısında ölebilir. Alkali ortamı tercih etmekle birlikte, toprak için fazla seçici değildir, nötr veya hafif asidik ortamda da yetişebilir. Hava kirliliği, kuraklık, yüksek ısı ve sahil ortamına dayanıklıdır. -15 °C dona dayanır. Bahçe ortamına uyum sağladıktan sonra fazla su gereksinimi yoktur. Alacalı varyetenin üretimi çelikle yapılır. Hızlı büyüyen bir bitkidir, iki yıllık olarak düşünülmelidir, ilk yıl vejatatif büyüme, ikinci yıl da bol çiçeklenme gisterdikten sonra ölür.

Peyzajda Kullanımı: Alacalı Zarife, grup halinde, kenar sınırlayıcısı olarak ve genel bahçe dikiminde kullanılır, saksı dikimine de uygundur. Kurak bahçe (xeriscape) uygulamasında da kullanılan bir bitkidir. Kitle veya sınırlandırma için kullanılacaksa, dikimler arasındaki mesafe 35-40 cm olmalıdır.

Erysimum linifolium “Variegatum” dış mekânda, bahçe dikiminde yararlanılan bir bitki olduğu gibi, saksı için de seçilecek bir bitkidir. Saksıda yetiştiriliyorsa drenaj sorununun olmamasına özellikle dikkat edilmelidir. Bitki, arı ve kelebekler için çekicidir, kesme çiçek olarak da kullanılabilir. Alacalı Zarife kalbe etki yapan glikozoidleri içerir ve biriktirir, bu fito kimyasallar böcek korunmasında önemli ekolojik işleve sahiptir.