ERYTHRİNA CAFFRA-MERCAN AĞACI

Eritrina (Mercan Ağaçları) lar Fabaceae (Baklagiller) ailesine aittir ve kırmızı cins olarak bilinir. Latince erythros kırmızı demektir ve bu grup bitkilerin parlak kırmızı çiçekleri ve tohumları nedeni ile cins adı olarak kullanılmıştır. Eritrina cinsi, Güney Afrika, Batı Hint Adaları, Brezilya ve Avustralya’da doğal olarak bulunan 170 den fazla türü kapsamaktadır.

Sahil Mercan Ağacı, ideal bir bahçe bitkisi olması ve benzersiz görünümü ile botanikçilerin, süs bitkisi yetiştiricilerinin, doğa severlerin ve amatör bahçıvanların ilgisini çeken bir ağaçtır. Erythrina Caffra özellikle, alev kırmızısı renkli (hafif portakala kaçan koyu kırmızı) çiçekleri nedeni ile ilgi çekmektedir. Üretim ve bakımının kolaylığı aynı zamanda uzun çiçeklenme süresi nedeniyle popüler bir süs ağacıdır.

Sahil Mercan Ağacı, yaprak döken orta veya büyük sınıfına giren bir ağaçtır. Ağacın büyüklüğü, toprak ve iklim farklılıklarına bağlı olarak değişmektedir. Normalde 8–10 metre yükseklikte olmasına karşın, şartların isteğine en uygun olduğu sıcak sahillerde, orman içinde boyu 20 metreye ulaşabilir. Erythrina caffra ağacı, üstte düzgün bir açılım göstererek, parlak açık yeşil yaprakları ile yuvarlak güzel bir çatı oluşturur.

Diğer mercan ağaçlarında olduğu gibi yapraklar trifoliate (üç yapraklı) görünümdedir. Yaprakların hepsi kaideden uca doğru genişleyen, uçta sivrilen bir yapı (iskambildeki maça şeklinde) gösterirler. Uç yaprak, yandaki yapraklardan daha büyüktür. Yaprak sapı dikenli veya dikensiz olabilir. Yaprakları kardeş tür olan Erythrina lysistemon (Kutsal Mercan Ağacı) na çok benzer, bu nedenle çiçek açmamış iki türü birbirinden ayırmak zordur.

Çiçeklenmesi yapraklarının çıkmasından önce, soğuk kış günlerinde başlayıp ilkbahar süresince devam eder. Çiçekler kalın ve etli dalların sonunda, büyük salkımlar şeklinde, oluşurlar ve horoz ibiklerine benzerler. Erythrina caffra’da çiçeklerin taç yaprakları (petal) geniş, kısa boru şeklindedir, alt yarıları yukarı doğru dönerler ve çiçek erkek organları (stamen) dışarı çıkarak fırça ucu şeklinde görülürler. Erythrina lysistemon’da ise, taç yapraklar daha ince ve uzun bir boru oluştururlar, bunların erkek organcıkları dışarıdan bakmakla gözükmezler. Bir diğer farkta iki çiçek arasındaki renk farkıdır. Erythrina Caffra alev kırmızısı renkli (hafif portakala kaçan koyu kırmızı) çiçeklere sahipken, Erythrina lysistemon çiçekleri parlak kırmızıdır.

Meyveler fasulye şeklinde uzun, silindirik görünümdedir, uzunlukları 6-7cm e kadar olabilir. Tohum kılıfı açıldığında, küçük, parlak, mercan kırmızısı renkte tohumlar görülür, tohumlar daha sonra kahverengi-kırmızı renge dönerler. Çiçekler kokusuzdur, ancak parlak kırmızı renkleri dolayısı ile çeşitli dölleyici (pollinatör) kuşları çekici özelliği vardır.

Erythrina caffra subtropikal bir ağaçtır, hafif donlara dayanır, toprak bakımından fazla seçici değildir, doğasında da kumlu, killi, sulak ve kurak kalanlarda yetişebilmektedir. Büyük ağaçlar şiddetli donları da atlatabilmektedir, ancak şiddetli dondan sonra o yıl çiçek açmazlar.

Tüm eritrina türlerinin tohumları zehirlidir. Erythrina caffra yapraklarının koyun ve ineklere zehirli olduğu bildirilmiştir. Sahil Mercan Ağacı’nın üretimi tohumladır, tohumlar kolaylıkla çimlenirler. Bir diğer üretim şekli kalın odunsu dallardan yapılan çelikleme iledir. Bunun için çelikler, bitki kış uykusundan uyanmak üzereyken alınmalı ve odunsu dalların çapları 4cm den az olmamalıdır. Genelde bitkinin büyümesi çok hızlıdır.

Peyzajda, soliter, grup olarak veya patika kenarı ağacı olarak kullanılmaktadır. Büyük ölçekli kaya bahçelerinde de kullanılabilir. Tam güneş gören ve iyi drenajlı topraklarda daha iyi sonuç alınır.