laucium flavum, Papaveraceae (Haşhaşgiller) ailesine ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Doğal olarak kuzey Avrupa ve İngiliz Adalarından, Avrupa’nın Akdeniz güney kıyıları, kuzey Afrika ve küçük Asya’da bulunmaktadır. Gündürmelâlesi ülkemizde Karadeniz, Ege ve Akdeniz sahil kuşağında, deniz kenarları ve denizden içeri uzanan vadilerde görülür. Genel olarak deniz kenarlarında, kumlu ve tuzlu topraklarda bulunmaktadır. Cins adı, cinsi tarif eden İskoç botanikçi Philip Miller tarafından, cinsin yapraklarının rengi nedeni ile verilmiştir. Yunanca “glaukos” Gri-yeşil demektir. Tür adı “flavum” Avusturyalı botanikçi Heinrich J. N. von Crantz tarafından verilmiştir, Latince “flavus” altın sarısı demektir. Meyvelerinin boynuza benzemesi nedeni ile Sarı Boynuzlu Gelincik, çiçeklerinin haşhaşa benzemesi nedeni ile Sarı Haşhaş ve deniz kenarlarında rastlandığından Deniz Gelinciği olarak da adlandırılmaktadır.

Glaucium flavum, yavaş büyüyen, 50-60 cm yüksekliğe ulaşabilen çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Mavi gri renkli yaprakları 7-20 cm uzunluğunda, 2-5 mm eninde, derin lobludur ve rozet şeklinde dizilim gösterirler. Yapraklar, su tutan mumsu bir tabaka ile kaplıdır. Bitki çok yıllık olmasına karşın bazı kaynaklarda kısa ömrü nedeni ile iki yıllık (biennial) olarak gösterilmektedir. Genel olarak 2 yıldan fazla yaşam süreleri vardı, tohumdan çıktıkları yıl içinde çiçek açarlar ve çiçeklenme uzun yıllar devam eder. Yetişkin bitkiler, ilkbahar başından yaz sonuna kadar, dallı gövdelerden yukarı uzanan saplar üzerinde, her biri 5-7 cm genişliğinde parlak sarı çiçekler açarlar. Çiçeklerin ortasında çok sayıda stamenin oluşturduğu sarı renkte, parlak, tüysü kabarık oluşum bulunur. 2-3 cm uzunluğunda 4 adet petal (taç yaprak) döküldükten sonra uzun kıvrımlı tohum kılıfları oluşmaya başlar. Tohum kılıfları 15 cm büyüklükte boynuz şeklinde kapsüle dönüşürler. Yaz sonunda açılan tohum kılıflarından çıkan tohumlar etrafa saçılırlar.

Gündürmelâlesi, tam güneş gören, iyi drenajlı ortamı sever, tuzluluğa karşı çok toleranslıdır, -15˚C soğuğa dayanıklıdır. Üretimi tohum ile yapılır. Gövde kesildiğinde kötü kokulu, portakal rengi bir sıvı çıkar. Bitkinin tohum dahil, tüm kısımları, özellikle kökleri, ağızdan alındığı takdirde zehirlidir, çeşitli semptomlara ve solunum yetmezliği ile ölüme neden olabilir. Glaucium flavum bünyesindeki ana alkaloid glaucine dir. Glaucine antiinflamatuvar ve bronkodilatatör etkisi bulunmaktadır, bazı ülkelerde öksürük kesici ilaç terkibinde kullanılmaktadır. Glaucine’in yan etkileri arasında sedasyon, yorgunluk ve renkli değişik imajlar görme ile karakteristik hallusinojenik etkiler bulunmaktadır.

Peyzajda Kullanımı: Gündürmelâlesi, hafif dağınık görünümüne karşın, doğal bahçelerde, mavimtırak yaprakları ve altın sarısı çiçekleri ile tercih edilebilecek bir bitkidir. Doğal olarak deniz sahillerinde ve kumsallarda bulunması nedeni ile özellikle plajlarda uygulanacak peyzajda seçilecek bir bitkidir. Saksı bitkisi olarak da yetiştirilmeye uygundur.