İpomoea, Convolvulaceae (Tarlasarmaşığıgiller) ailesine ait, 58 cinsten biridir. İpomoea cinsi, 1800 dolayında tek veya çok yıllık türü içermektedir. Türler Kuzey ve Güney Amerika kıtasında, Batı Hint Adaları, Havai, Asya ve Güney Afrika’da bulunmaktadır. İpomoea batatas (Tatlı Patates) ve İpomoea x multifida (Kardinal Sarmaşığı –İpomea quamoclit ve İpomea coccinea hibrididir-) birçok ülkede tanınan ve peyzajda sıklıkla kullanılan bitkilerdir. Cins adı İpomea Yunanca ips ve homoios kelimelerinden türetilmiştir; “solucan-benzeri” anlamına gelmektedir, bitkilerin sarmaşık şeklinde büyümesinden dolayı verilmiştir. Carnea, Latince “et rengi” demektir, bitkinin soluk, pembe renkli çiçeklerine atfen verilmiştir.

İpomoea carnea spp. fistulosa, Sabah Sefası çiçeklerinin, çalı şeklinde gelişen bir türüdür. Doğal olarak Arjantin’den Meksika’ya kadar olan, Güney Amerika Kıtasının, tropik ve subtropik bölgelerinde yetişmektedir. Fistulosa eki Latince “kamış gibi” demektir, bitki gövdelerinin içlerinin boş olmasından dolayı kullanılmıştır.

Çalı Sabah Sefası, kısmen yaprak döken, çok yıllık bir çalıdır, kışın genellikle uykudadır, sıcaklarla birlikte, hızlı bir büyüme göstererek, budama yapılmadığı taktirde, bir sezonda 3-5 metre uzunluğa erişebilir. Kısa sürede gelişerek, geniş rizomlu bir kök yapısı ve bundan çıkan gövdeler oluşturur. Bitkinin yeşil renkli, 10-15 cm büyüklüğündeki iri yaprakları, deltoid veya kalp şeklinde olup, uzun bir sap ile gövdeye bağlıdır, yaprakların ortasında belirgin bir ana damar vardır. Çiçeklenme, ilkbahardan sonbahar sonuna kadar devam eder. 5-8 cm uzunluğunda, ortaları pembe veya açık mor renkli çiçekler, grup halinde, dalların uçlarından çıkarlar. Türün bir varyetesinde çiçek renkleri tamamen beyazdır. Meyve kapsül şeklindedir, olgunlaşınca kahverengine döner, içindeki tohumlar kıllarla kaplıdır.

Ipomoea carnea spp. fistulosa, tam güneş veya yarı gölge, drenajı iyi olan ortamı tercih eder, toprak için çok seçici değildir, alkali ortamda da olabilir. Dona çok dayanıklı değildir, ancak kısa süreli -4ºC soğuğa dayanır. Üretimi, kolaylıkla, tohum veya çelikleme ile yapılır.

Tıbbi çalışmalarda Çalı Sabah Sefası’nın alerjik proteinler içerdiği gösterilmiştir. Bitkinin tohumları zehirlidir, özellikle keçi ve koyunlarda ciddi rahatsızlık ve ölüme neden olabilir. Tohumlardaki zehirli maddeler swainsonine ve aşırı seleniumdur. Yapraklarda seleniumun aşırı toplanması, tohuma da geçmektedir. Mozambik’de 12 ay süre ile bu bitkilerin bulunduğu ortamda beslenen keçilerin %10’u ölmüştür. Yaprak veya tohumların ağız yolu ile alınmasında; hormonal değişiklikler, mide-barsak siteminde bozukluklar, immün sistemde ve embriyo gelişiminde bozukluk görülebilmektedir. Diğer taraftan Ipomoea carnea spp. fistulosa tıbbi bakımdan faydalı bir bitkidir, içerdiği marsilin ile aynı olan bir komponentle sedatif ve antikonvulsan (sara nöbeti önleyici) etki gösterir. Bitkiden elde edilen bir glukozit olan saponinin kansere karşı koruyucu etkisi vardır, bitkinin yapısında, oksitosin hormonu etkisini yapan bileşimler bulunmaktadır. Çalı Sabah Sefası’nın gövdesinden kâğıt yapılabilmektedir. Brezilya’da pipo-çubuğu adı verilen, içi boş gövdeler, ağızlık olarak kullanılmaktadır. Tropik ve subtropik bölgelerde, kültürden kaçarak, özellikle nehir kenarları, yol kenarları veya diğer sulak alanlarda istila edici bitki olabilmektedir.

Peyzajda Kullanımı: Ipomoea carnea spp. fistulosa, tropik ve subtropiklerde, çit bitkisi ve rüzgar perdesi olarak, eski usul Çöl Bahçelerinde, girişlerde çiçekleriyle, karşılama çalısı olarak kullanılmaktadır. Çardaklarda, bol çiçekli bir sarmaşık olarak da tercih edilebilir. Sık budanarak şekillendirildiği takdirde, saksı için güzel bir seçimdir.