LONICERA SEMPERVIRENS – KIRMIZI HANIMELİ

Lonicera cinsi, Caprifoliaceae ailesine aittir. Bu cinsin türleri, yaprak döken veya dökmeyen çalı formunda bitkiler olabildiği gibi, dallanan sarmaşıklar da olabilir. Lonicera adı, Hollandalı herbalist Adam Lonitzer’den gelmektedir. Hepsi kuzey yarımkürede bulunan yaklaşık 180 tür Lonicera bulunmaktadır. Boru şeklinde ve iki dudaklı çiçekleri 5 cm uzunluğa kadar olabilir.

Lonicera sempervirens ABD nin, doğu, orta batı ve güney bölgelerinde doğal olarak bulunmaktadır. Bu bitki, sıcak iklim yörelerinde herdem yeşildir, sempervirens adı (Latince: herdem yeşil) bu özelliğinden dolayı verilmiştir. Lonicera japonica gibi Asya’lı akrabalarından farklı olarak, istila edici özelliği yoktur, küçük bahçelerde rahatlıkla kullanılabilir.

Kırmızı Hanımeli, hanımeli türleri arasında en gösterişli olan sarmaşıklardan biridir.  Odunsu gövdesi dallanmalar gösterir ve dallanarak 3-5 metre yüksekliğe erişebilir. Genellikle diğer bitkilerin üzerine tırmanır, bazen de bulunduğu yer üzerinde uzayarak ilerler. Kahverengi, yaşlı gövdelerin üstleri kâğıt gibi görünür. Boru görünümündeki çiçekleri 2-5 cm uzunlukta, dıştan kırmızı veya portakal kırmızı renkte, içleri sarıdır. Çiçekler kokusuzdur. Lonicera sempervirens çiçekleri, ilkbahar sonlarında, dal uçlarında salkım şeklinde oluşmaktadır. Çiçeklenmeden sonra sonbaharda oluşan kırmızı renkli meyveleri kuşlar tarafından yenilmektedir. Kültür bitkilerinin çoğu ilkbaharda koyu mercan rengi çiçekler ile kaplanmakta, yaz ve sonbaharda da tek tük çiçeklenme göstermektedir. Mavimsi yeşil yaprakları oval şekildedir ve altları mavitraktır.

Kırmızı Hanımeli çok güzel bir bahçe bitkisidir. Tercihi iyi direnajlı, asit veya nötral topraktır. Güneşli bir alanda ve çit, duvar gibi bir destekle en iyi çiçeklenme performansı sergiler. Bitki gölgede de yetişebilir ancak daha az çiçeklenme gösterir. Budama yapmak isteniyorsa, eski dal uçlarında bulunan çiçek tomurcuklarının zarar görmemesi için, budamanın çiçeklenmeden sonra yapılması uygun olur.

Lonicera sempervirens kolaylıkla, ilkbahar sonu veya yazın alınan yarı odunsu çelikler ile üretilebilir. Tohum ile üretim düşünülüyorsa, bitkinin yumuşak meyve kısmı, tohum dikilmeden temizlenmeli ve üç ay süre ile soğuklamaya (katlamaya) tabi tutulmalıdır. Özel isimli bir çok kültürü geliştirilmiştir. Bu uzun ömürlü sarmaşıklar, nesilden nesile yaşayabilmektedir. Dona dayanıklı bir bitkidir, -28°C soğuğa dayanmaktadır. Az sayıda zararlısı vardır, değişik iklimlere uyum gösterir. Bitkide ciddi bir bozukluk yapacak, zararlı böcek ve hastalık bilinmemektedir.

Peyzajda Kullanımı: Kırmızı Hanımeli, kafes, çardak, kamelya, bazen de bitki bordürlerinde ve çiçek parsellerinde kullanılmaktadır. Büyük bahçeler, alanlar ve parklarda duvar yanlarında, sınırlayıcı bitki olarak kullanılmaktadır.