MACLURA POMİFERA (MACLURA AURANTİACA) – YALANCI PORTAKAL AĞACI
Maclura cinsi Moracae (dutgiller) ailesine aittir, on beş türü kapsar. Bu cinse ait türler genelde dikenlidir, her dem yeşil veya yaprak döken, çalı, sarmaşık veya iki cinsli ağaçlardan (bireyler erkek veya dişi) oluşur. Alt dalcıklar sıklıkla dikene dönüşmüştür. Bu cins doğal olarak Doğu Asya’dan Avustralya’ya ve Orta Güney ABD den Güney Amerika’ ya kadar olan coğrafya bölgesine dağılmıştır.
Maclura pomifera doğal olarak Güney ABD’ de bulunur. Kerestesi ve gövdesinin ticari bir değeri olmamasına karşın, Kuzey Amerika’da özellikle düzlüklerde en fazla dikilmiş olan ağaçlardandır. Düzlüklerde bu kadar fazla kullanılmasının nedeni, çok iyi bir çit bitkisi olmasındandır. Dikenli ve yoğun dallı olması, böceklere ve çürümeye dayanıklı olması nedenleri ile çit bitkisi olarak tercih edilir.
Maclura pomifera adı, İskoçya doğumlu Amerikalı Jeolojist Willam Maclura ve Pomifera “Latince elma taşıyan” kelimelerinden oluşmuştur. İngilizcede Maclura pomifera ağacına Osage Orange denilmektedir. “Osage KabilesiABD’nin Ohio vadisinde bugünkü Kentucky’ de yaşamış Kızılderililerdir. Yıllarca süren savaşlardan sonra bu kabile Iroquois kabilesi tarafından vatanlarından sürülerek bugünkü Arkansas, Missouri, Kansas ve Oklohama’ya göç etmişlerdir.” Osage Kabilesi bu ağacın dallarını yay yapmakta kullanmışlardır.
Yalancı Portakal Ağacı, düzgün yuvarlak çatılı, yaprak döken, gençken çok dikenli, ilerleyen yaşlarda dikenleri azalan bir ağaçtır. Yaprakları, oval, sivri uçlu, koyu yeşil renklidir. 10 cm kadar uzayan yapraklar sonbaharda sarı renk alırlar ve dökülürler. Küçük, fincan şeklindeki sarı-yeşil çiçekleri (dişiler kısa sap üzerinde tek sıra çiçekler, erkekler ise yoğun, silindirik kümeler halinde görülürler) ilkbahar sonu yaz başında açarlar. Döllenen dişi çiçekler, yaz sonu, sonbaharda, 10–12 cm çapında, üzerleri buruşuk sarı-yeşil renkte meyveye dönüşürler.
Maclura pomifera dona çok dayanıklı bir bitkidir. Ankara’da rahatlıkla yetişmektedir, Akdeniz sıcağına da dayanıklıdır. 15 m yükseklik ve 12 m genişliğe ulaşabilirler. Ağaçlar erkek ve dişi olur, yalnız dişiler meyve oluştururlar. Ağaçların cinsel olarak olgun hale gelmesi 10 yılı bulur, bu süreden önce erkek veya dişi olduklarını söylemek çok zordur.
Yalancı Portakal Ağacı meyvesi, Çalı Elma’sı olarak da bilinir, sincaplar hariç hayvanlar tarafından yenilmez. Meyve özellikle karafatma ve çekirgeler için doğal böcek kovucudur. Ayrıca boya yapımında kullanılır.
Peyzajda Kullanımı: Uygun şartlarda Maclura pomifera ağaçları, hızlı büyürler ve 10 yıl içinde güzel bir gölge ağacı haline gelirler. Çit yapılmak amacıyla Yalancı Portakal Ağaçları en fazla 150 cm ara ile dikilmelidir. Büyüdükleri zaman çok sık oldukları takdirde, aradan bazıları çıkartılarak seyreltme yapılır.
Maclura pomifera eski maden yataklarının ağaçlandırılması için de kullanılmaktadır. Dikiminin kolaylığı, alkali toprağa ve kuraklılığa dayanıklılığı, çabuk büyümesi, uzun ömürlü olması, dona, rüzgâra, böceklere ve hastalıklara dayanıklılığı Yalancı Portakal Ağacı’nı değerli bir peyzaj bitkisi yapar.








