MURRAYA PANİCULATA – YALANCI PORTAKAL

 Murraya paniculata Güney Çin, Tayvan, Güney Doğu Asya ve Avusturalya’da doğal olarak bulunan, her dem yeşil, tropik bir bitkidir. Cins adı, 18.yüzyılda yaşamış, İsveçli Botanikçi Dr. Johann Murray’dan gelmektedir. Murraya’lar koisya ve sitruslar gibi Rutaceae ailesine aittir. Krem-beyaz çiçekleri, portakal çiçeği gibi kokarlar.

Yalancı Portakal,  tropiklerde yaşayan her dem yeşil, küçük bir ağaç veya büyük bir çalıdır. Genelde 2-4 metre boydadır, ancak 7 metreye kadar boylanabilmektedir. Çiçeklenmesi yıl boyunca olur, yağmurlardan sonra çiçeklenme artmaktadır. En fazla çiçeklenme kış sonundan, ilkbahar sonuna kadar olmaktadır. Çiçeklenmeden sonra oluşan, kırmızı-portakal rengi küçük meyveler, kuşlar tarafından sevilerek yenilmektedir. Çiçekler, dalların ucunda gruplar halinde oluşurlar, her püskülde 10-18 mm büyüklüğünde, 8 adete kadar, 5 petalli, beyaz renkli çiçekler bulunmaktadır. Petallerin uçları arkaya doğru kıvrıktır.

Murraya paniculata’nın tüysüz ve parlak yaprakları, 3-9 adet pinnat yaprakçıktan oluşmaktadır, yaprakçıklar eliptik veya eşkenar dörtgen şeklinde olabilirler.

Murraya paniculata ‘Exotica’, tropik ve subtropik lerde en fazla kullanılan kültürdür. Doğal Murraya paniculata ile Murraya paniculata ‘Exotica’ birbirlerine çok benzemektedir, ekzotika’nın yaprakçıkları daha büyüktür (3-7 cm), doğal türün yaprakçıkları ise 1-4 cm dir.

Yalancı Portakal’ın boduru da üretilmiştir, bu kültürün adı Murraya paniculata ‘Min-a-min’ dir. Saksıda yetiştirmek için uygundur.

Murraya paniculata tohum veya yarı oduncu çelikle üretilir. Tohumları genelde kuşlar veya meyveleri yiyen diğer hayvanlar tarafından yayılmaktadır. Tropiklerde istila edici olabilirler.

Yalancı Portakal yere dikildiğinde, 7 metreye kadar boylanabilir, ancak budama ile bitkiyi daha kompakt ve kısa tutmak mümkündür. Bitki kısa süreli -4˚C sıcaklığa dayanabilmektedir. Bitki güneş altında veya yarı gölgede yetiştirilebilir, nemli toprak ve nötral pH tercihidir.

Peyzajda Kullanımı: Murraya paniculata ve Murraya paniculata ‘Exotica’ yaygın olarak, özellikle dünyamızın sıcak iklim bölgelerinde, soliter ağaç ve çit bitkisi olarak kullanılmaktadır. Yalancı Portakal’ın tercih nedenleri, güzel kokulu çiçek ve renkli meyveleri, dayanıklılığı ve toprak toleransıdır. Alkali, asidik, killi, kumlu topraklara adapte olur. Yüksek çitler için de iyi bir alternatiftir.

Murraya paniculata geleneksel tıpta, ağrı kesici olarak kullanılmaktadır.