Neomarica, İridicaea ailesine ait 16 türden oluşur. Bu türlerin çoğunluğu Orta ve Güney Amerika’da olmakla birlikte Tropik Batı Afrika’da da bulunurlar. Cins adı Latincede    “Neo”: yeni ve “Marica”: Roman Perisi kelimelerinden oluşmuştur. Yaprak ve çiçekleri diğer irislere benzeyen yürüyen irisler herdemyeşildir. Çiçek renkleri beyaz, sarı ve mavi olabilir. Çiçek açtıktan sonra çiçek üzerinde yavrular oluşur ve bunların ağırlığı ile çiçek sapları toprağa doğru eğilir ve bu şekilde bitki, küçük bir sahada süratle koloni meydana getirir.

Neomarica gracilis bitkisinin doğal yayılış alanı Meksika’dan Kostarika ve Güney Brezilya’ya kadar olan bölgedir. Bu bitki genelde türün genel adı olan “Yürüyen İris” adı ile bilinir. Yaprak uzunluğu 30 cm’ye varan gövdesiz bir bitkidir. Çiçek sapları yapraklardan daha yüksektir. Dış petaller fildişi rengi olup, boynuna doğru kahverengi enine çizgiler içerir. İç segmentlerinde alt kısmı kahverengi, üst kısımları ise mavi renktedir. Gölge veya yarı gölgeyi tercih eder. Genelde ilkbahar sonu veya yaz başında çiçek açar. Döllenmeden sonra çiçeklerin olduğu yerde kardeşler oluşur. Bunların ağırlığıyla çiçek sapı toprağa doğru eğilir ve yavrular anneden uzakta kök atarak toprağa bağlanırlar. Bu nedenle bitki yürüyen iris olarak adlandırılmıştır.

İngilizcede bu bitkiye “Apostle Plant”, “Havari Bitkisi” adı verilmesinin nedeni her bireyin en az 12 yaprak verdikten sonra çiçek açtığına inanılmasındandır.

Neomarica gracilis Yapraklarında belirgin damarlar bulunur. Diğer beyaz çiçekli türlerden çiçeklerinin uzun (Gracila) saplar üzerinde bulunmasıyla ayrılır. Çiçek sapı yeni çıkan yaprak görünümündedir.

Subtropik bölgelerde orman altı örtüsü olarak yetişirler. Doğal olarak bulunduğu bölgedeki toprak yapısı; humustan, demir ve alüminyumdan zengindir ve asit yapıdadır. Ancak azot, fosfor ve potasyumdan fakirdir. Bu nedenle pH’sı çok yüksek olan alkali topraklar hariç diğer topraklarda yetişebilir. Kültürde ortamın, gölge ve/veya yarı gölge olması ve don tehlikesinden uzakta bulunması önerilir. Dikkat edilecek nokta bu irisin, bir su irisi olmadığıdır. Bu nedenle fazla sulanmamalıdır.

Üretimi, rizomların veya çiçek sapında oluşan yavrularının ayrılmasıyla yapılır.

PEYZAJDA KULLANIMI: Yürüyen İris ülkemizde tanınmamaktadır. Dünyada da peyzaj çalışmalarında fazla görülmemektedir. Bunun nedeni kitlesel üretimimin az olması ve bitkinin yeterince bilinmemesidir. Özellikle yürüyüş yolu kenarlarında, bahçelerde gruplar halinde kullanılabilir. Az sayıda bitki ile geniş koloniler oluşturmak mümkündür. Gösterişli çiçekleri, parlak yeşil yaprakları ve susuzluğa dayanıklılığı nedeniyle ideal bir saksı bitkisi olarak da kullanılabilir. Çiçeklerin ömrü bir gün olmakla birlikte aynı sapta birçok çiçek açtığı için bitki uzun süre çiçeklidir.