PERSEA INDICA – PERSEYA DEFNE

Persea, her dem yeşil ağaçlardan oluşan, 200 dolayında türü kapsayan Lauraceae (Defnegiller) ailesine ait bir cinstir. Bu cinsin en tanınan türü avokado adı ile bilinen Persea americana’dır. Lauraceae ailesi Gondwana Kıtasına aittir (Gondwana, 600 milyon yıl önce bugünkü; Güney Amerika, Afrika, Arabistan, Madagaskar, Avustralya, Hindistan ve Antarktika’nın birleşmesinden oluşan Süper Kıtadır. 180 milyon yıl önce erken Jurasik Devirde, ilk parçalanması başlamış ve bugünkü coğrafi farklılıklar ortaya çıkmıştır). Fosillerden edinen bilgilere göre, Paleocene çağında Persea,  cinsi, Batı Afrika’dan çıkmış, Asya, Güney Amerika ve Avrupa’ya yayılmıştır. Kızılcahamam’da, erken Pliocene çağa ait Persea indica fossilleri bulunmuştur. 20 milyon yıl önce Antarktika’nın donması ile başlayan Pleistocene çağda, bu cins bitkiler don nedeni ile Avrupa kıtasından kaybolmuştur. Laurisilva adı verilen Defnegil Ormanları bugün yalnız Madeira Adası gibi sıcak yerlerde kalmıştır.

Persea indica, Macaronesia; Azor Adaları, Maderia Adası ve Kanarya Adalarının bazılarına (El Hierro, La Palma, La Gomera, Tenerif ve Gran Kanarya) endemik bir bitkidir.

Persea indica,  her dem yeşil, büyük bir ağaçtır. Uygun şartlarda 20 metreye kadar boylanabilir. Ağaç çok defa alttan kardeşlenmeler gösterir, dallanması da boldur. Genç dallar, yeşil renktedir, yaşlandıkça üzerlerinde çatlaklar oluşur ve renkleri koyu griye döner. Büyük yaprakları, oblong, lobsuz ve hafif tüylüdür, dallardan ardışık olarak çıkarlar. 2-3 cm uzunluğundaki yaprak sapları genelde sarı renktedir. Yapraklar üstte koyu, altta ise soluk yeşil renktedir, yaşlandıkça, sarı, turuncu ve kırmızı renge dönüşürler. Ağaç üzerinde farklı yaştaki yaprakların renkli görünümleri ilgi çekicidir. Yaprak kokuludur, parmakla ezildiklerinde hoş bir koku çıkar.

Persea indica Mart-ağustos aylarında çiçeklenir. Basit yapıdaki çiçekler 1 cm çapındadır, yeşilimsi beyaz petalleri 6 adettir. Çiçekler, dalların uçlarında grup yaparak, salkım şeklinde görülürler. Oluşan meyveler oval 2 cm uzunluğunda, zeytin görünümündedir. Önceleri yeşil olan renkleri olgunlaştığında morumsu siyaha dönüşür. Meyveler zeytine benzemekle birlikte yenilmezler.

Persea indica doğasında, el değmemiş defne ormanlarının bir bitkisidir. Yarı gölge ortamı tercih etmekle birlikte, güneşe dayanıklıdır. Fazla rüzgârdan hoşlanmaz, bulunduğu yerde devamlı nemli bir toprak gereksinimi vardır. Kuraklığa dayanıklı değildir. Kısa süreli -7°C dona dayanıklıdır. Üretimi çelik veya tohum ile yapılır.

Peyzajda kullanımı: Persea indica gösterişli bir ağaçtır, uygun iklimde, bahçelerde budama yapılarak çalı şeklinde de yetiştirilebilir. Kurakçıl peyzaj (Xeriscape) için uygun bir bitki değildir, yukarıda belirtildiği gibi nemli bir ortama gereksinimi vardır. Kokulu çiçekleri ve zeytine benzeyen siyah renkli meyveleri nedeni ile ilgi çekici bir ağaçtır.

Bitkiden ekstrete edilen ryanodol ve cinnceylanol, diterpene grubundan insektisit (böcek öldürücü) etkisi olan kimyasallardır.