PLUMBAGO AURİCULATA – MAVİ YASEMİN 

Plumbago plumgaginaeae ailesine aittir.  Dünyanın sıcak bölgelerinde bulunan, bu cinse ait on türün beşi, Güney Afrika’da bulunmaktadır.

Plumbago auriculata Güney Afrika’ya özel bir çalıdır. Genelde Cape bölgesinde Tecomaria capensis ile birlikte bulunur. Plumbago auriculata Thunberg tarafından 1794 yılında verilen Plumbago capensis adı ile de bilinmektedir.  Ancak Lamarck 1786 yılında Doğu Hindistan’da, bu bitkiyi Plumbago auriculata olarak tanımlamıştır. Bitkinin Doğu Hindistan’da bulunması “Hollanda Doğu Hindistan Şirketi”nin ticaret yolu üzerinde bulunan Cape Town dan bitkinin Hindistan’a götürülmesine bağlıdır. Plumbago kelimesi Plumbum (kurşun) kelimesinden gelmektedir, kurşun zehirlenmesinde tedavi edici olduğu düşünülmüştür. Auriculata latince’de kulak şeklinde demektir, yaprak kaidesinin görünüşü nedeniyle verilmiştir.

Doğada Mavi Yasemin tırmanıcı özellikli bir çalı olup 300 cm yükseklik ve genişliğe ulaşabilir. Yaprak yapısı incedir ve üzerinde bezlere ait çok küçük noktacıklar bulunur. Yaprak altı gri yeşil renktedir.

Yazın Plumbago auriculata soluk gök mavisi renkte çok güzel çiçeklerle kaplanır. Esas çiçeklenme devresi Mayıs-Ekim ayı olmakla birlikte diğer zamanlarda tek tük çiçeklenme devam etmektedir. Bu bitkinin beyaz çiçekli formu da mevcuttur. Beyaz plumbago diğerine göre yavaş büyümekle birlikte, bol çiçek açar.

Peyzajda Kullanımı: Mavi Yasemin sağlam yapılı, kendini çabuk toparlayabilen bir bitki olduğundan, uzun yıllar ev bahçelerinde ve ticari peyzaj alanlarında başarıyla kullanılmıştır. Plumbago auriculata bugün dünyanın birçok yerinde ve Avrupa’da standart bir bitki olarak kullanılmaktadır.

Mavi Yasemin şekil budamasına uygun bir bitki olduğu için formal ve informal çit yapımında kullanılmaktadır. Budamadan sonra tekrar bol çiçek açar. Kış sonları budama uygun olur, ancak bazı yıllar budama yapılmayabilir. Plumbago auriculata ağaç şeklinde de gelişebilmektedir. Büyük bahçelerde ve geniş alanlardaki peyzajlarda, kardeşlenme ile yayılarak büyük alanları kapatabilir.

Mavi Yasemin hızlı büyüyen, kuraklığa dayanıklı ve uygulamada yüz güldüren bir bitkidir. Toprak bakımından çok seçici olmamakla birlikte, bol kompostlu topraklarda en iyi şekilde gelişir. Dona hassasdır, ancak dondan zarar gören yaprak ve dallar kolaylıkla düzelirler. Üretimi tohum, çelik ve kardeşlerin ayrılmasıyladır. En kolay üretim yöntemi, ana bitkiden yayılan, köklenmiş kardeşlerin ayrılması ile yapılır.

Plumbago auriculata geleneksel tıpta, siğillerin, yaraların ve kırık kemiklerin tedavisinde kullanılır. Baş ağrısı ve kötü rüyalardan kurtulmak için de kullanılmaktadır.