POLYGALA MYRTİFOLİA – MERSİN YAPRAKLI POLİGALA
Polygala dünyanın sıcak bölgelerinde bulunan 500 den fazla türü kapsayan bir cinstir. Poligala adı Yunanca polys:çok ve gala:süt kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Bu cinsin bazı türlerinin ağız yolu ile alındığında, insan ve hayvanlarda süt yapımını arttırması nedeni ile bu ad verilmiştir. Polygala türlerinin büyük kısmı tek yıllık veya çok yıllık bazıları da çalı şeklindedir. Bezelye benzeri çiçeklerinin iki en büyük sepali (çanak yaprağı) gül pembesi renginde olup petale (taç yaprak) benzerler ve kanat olarak adlandırılırlar. Çiçek üst kısmı taç şeklinde olup Poligala’lar için karakteristik görünümdedir.
Genel olarak Polygala’ lar iyi drenajlı bir toprak güneş ya da yarı gölge ortama gereksinim duyarlar. Saksıda büyütülmeye uygun bitkilerdir. Ancak sık budama yapılarak uygun şekil ve boyda tutulmalıdır. Kompakt bir form elde etmek için bitki çiçek açtıktan sonra uzayan dallar kesilerek şekillendirilmelidir.
Polygala myrtifolia vatanı Güney Afrika dır, boyları 1,5–2 m ye kadar uzar, sıcak iklimde bütün yıl çiçek açar. Mrytifolia adı 25–50 mm uzunluğunda oval şekilde yapraklarının, mersine (myritus) benzemesinden dolayı verilmiştir. Bitki doğasında rüzgârlı, deniz kenarında, kurak iç bölgelere kadar değişik bölgelerde bulunduğu için, renk ve form değişikliği gösterir. Yapraklar değişik formlarda açık yeşil, koyu yeşil veya grimsi olabilirler. Bazı Polygala myrtifolia varyetelerinde yapraklar ince iğne şeklindedir. Bezende bitki boylanarak 4 metre yüksekliğe ulaşabilir.
Yeşil tomurcukları koyu renk damarları ile belirgindir. Ovalden yarım ay şekline kadar değişiklik gösterir. Alt tomurcuklar daha önce açarlar. Kısa dalcıkların ucunda bulunan küçük salkım çiçekler bezelye çiçeklerini andırırlar. Ancak dikkatli bir bakışla bu çiçeklerin iki kanatları ve bir çıkıntıları olmasına karşın uzun üst petali yoktur. Gösterişli petaller (taç yapraklar) koyu renk damarlarla belirgin olup leylak, mor, beyaz veya pembe renkli olabilirler. Mersin Yapraklı Poligala bütün yıl çiçek açmakla birlikte en fazla çiçeklenme ilkbaharda gözükür. Küçük meyvesi kanatlı bir kapsül şeklindedir, içinde ufak tohumlar bulunur.
Polygala myrtifolia değik toprak ve iklimlere adapte olur Akdeniz ve Ege lsahil kuşağı dışında, İstanbul’un birçok semtinde yetişebilmektedir. Ancak kaç derece dona dayandığına dair kesin bilgi mevcut değildir.
Mersin Yapraklı Poligala tohumdan, ilkbahar veya sonbaharda alınan uç çelikleri ile çoğaltılabilir.
Peyzajda kullanımı: Dayanıklı bir dış mekân bitkisi olması nedeniyle özellikle az bakım ve az su kullanılan bahçelerde tercih edilmektedir. Toprak bakımından çok seçici değildir. Güneş veya yarı gölgede yetişebilirse de gölgede çiçeklenmesi daha azdır. Özellikle patika kenar bitkisi olarak veya kısa rüzgâr perdesi gerektiren yerlerde sıra halinde kullanılırlar. Ayrıca soliter veya küçük bitkiler halinde vurgu elemanı olarak kullanılabilirler. Saksı veya kaplarda Polygala myritifolia “bibi pink” varyetesi tercih edilmektedir. Bu varyetede bitki, bodur ve kompakt yapıda olup, yaprakları gri yeşil ve kalp şeklindedir. Kirstenbosch botanik bahçesinde elde edilen Polygala myrtifolia “beyaz kuş tüyü”, beyaz çiçekli çok güzel bir varyetedir.







