ARBUTUS ANDRACHNE – SANDAL AĞACI
Arbutus andrachne, Ericaceae ailesinden herdem yeşil küçük bir ağaçtır. Bir Akdeniz bitkisidir, 12 metre yüksekliğe ulaşabilir. Doğal olarak Afrika’nın kuzeyinde; Tunus ve Fas’tan doğuya, Avrupa’nın güneyinde; İspanya’dan ülkemize kadar olan bölgede bulunur, ayrıca Karadeniz’in kuzeyinde; Ukrayna, Gürcistan, Rusya Federasyonu, Azerbaycan ve Ermenistan’da da bulunmaktadır.
Sandal Ağacı; koyu yeşil renkte, kenarları düzgün, 8-10 cm uzunlukta olan eliptik yapraklar, dallardan kırmızı bir sap ile çıkarlar. Ağacın gövdesi, kahverengi-kırmızı renktedir. Yazın ağacın kabuğu dökülür, fıstık yeşili bir renk alır, kışa doğru tekrar kahverengi-kırmızı renk ortaya çıkar. Beyaz ve sarımsı renkteki çiçekler, 5 cm uzunluğundaki saplar üzerinde salkım şeklindedir, ilkbaharda açarlar. Sonbaharda olgunlaşan meyveler, 1-2 cm çapında turuncu-kırmızı renktedir. Arbutus andrachne meyvelerinin olgunlaşması, ortalama 7 ay sürer. Arbutus unedo meyvelerinin olgunlaşması ise 12 ay sürmektedir.
Sandal Ağacı, kuraklığa ve yanmaya oldukça dayanıklıdır. Yangından sonra derindeki rizomlarından tekrar yeni gövdeler oluşur. Arbutus andrachne, kışın dinlenme safhasında olduğu için; kuzey Karadeniz’in, Akdeniz iklimine göre daha sert olan iklim koşullarına Arbutus unedo’dan daha dayanıklıdır. En az -10°C’ ye dayandığı bilinmektedir. Bitkinin üretimi tohumla yapılmaktadır.
Peyzajda Kullanımı: Sandal Ağacı ilgi çekici, herdem yeşil bir gölge ağacıdır. Çim alanlarda vurgu bitkisi olarak kullanılabilir. Ağaç budamaya uygundur, gençken iyi bir budamayla çit yapılabilir. Arbutus andrachne, tijlendirilerek cadde ağaçlandırılmasında kullanılabilir.
Sandal Ağacı yazın sıcağa çok dayanıklıdır. Kuvvetli derin, yan kökleriyle toprak kaymasını önlediği için şevlerde, yamaçlarda ve heyelan tehlikesi olan yerlerde kullanılabilir. Güzel kokulu çiçekleri arılar için çekicidir. Arbutus andrachne ve Arbutus unedo olgun meyvelerinin güzel bir kokusu vardır. Yüksek oranda antioksidan içerirler: C vitamini, E vitamini, niasin, karotenoidler ve polifenol bileşimleri içerirler. Her iki bitkinin meyveleri; reçel, kek ve şekerleme yapımında kullanılmaktadır.








