AEONİUM ARBOREUM – AĞAÇSI AEONİM

Aeonium’lar her dem yeşil, sukkulent (etli yapraklı)  bitkilerin en güzellerindendir. Bu bitkiler, peyzajda ve evlerde popüler olan sukkulentlerin çoğunu içeren, Crassulaceae ailesindendir. Aeonium kelimesi, Yunancada aionion (ölmez) kelimesinden türemiştir. Aeonium cinsi, Kanarya Adaları başta olmak üzere,  Maderia Adası, Fas ve Etiyopya’da bulunan 35 den fazla türden oluşmaktadır. Bu bitkiler, soğuğa hassas, rozet oluşturan etli yapraklılardır. Bitkilerin büyüklüğü,  birkaç santim yükseklikten, 100-120 cm, odunsu çalıya kadar olabilir. Salkım çiçekleri, beyaz sarı yıldız şeklindeki küçük çiçekçiklerden oluşurlar.

Crassulaceae ailesinin diğer bazı türleri, Aenonimlar’a çok benzerlik gösterirler. Echeverialar başta olmak üzere Pachyveria, Graptopetalum, Grapteveria ve Dudlea gibi rozet yapan diğer sukkulent bitkileri Aeonium’lar dan ayırmak zor olabilir. Basit bir yöntemle bu ayırım yapılabilir: Aeonim yaprakları, gövdelerine ince fibröz bir bant ile bağlıdır, koparıldığı zaman gövdede yalnız yatay bir çizgi görülür. Diğer Crassulaceae ailesi bitkilerinde ise yaprak koparıldığında, gövdede çentik kalır.

Aeonim’lar istekleri bilindiği takdirde, bakımı kolay bitkilerdir. Bu bitkilerin çoğu Kanarya Adaları, Atlantik Okyanusu ve küçük bir kısmı ise Orta ve Kuzey Afrika kökenlidir.  Kanarya Adaları iklimi, Akdeniz iklimine uymaktadır. Bu nedenle dünyanın her tarafındaki Akdeniz iklim bölgelerinde, kolaylıkla uyum sağlarlar. Aeonium’ların çoğu hafif kuraklığa ve hafif dona dayanırlar. Kuru ortamda dona daha fazla dayanabilirler. Ancak çok yüksek sıcaklığa dayanmazlar. Işık istekleri fazladır, gölgeden hoşlanmazlar.

Aeonium’lar suyu gövde ve yapraklarında depolarlar, kök yapıları çok ince ve yüzeyseldir. Bu ince kökler yeterli su bulamadıkları zaman,  kuruyup ölürler bu nedenle bitki, yıl süresince nemli bir toprağı tercih eder. Birçok Aeonium gövdeden çıkan hava kökleri oluşturur,  bu hava kökleri fazla uzamış yana eğilmiş gövdelerin ayakta durmasını sağlar.

Aeonium’ların çoğu, don olmayan, suyun bol olduğu, kış aylarında büyüme gösterirler. Yaza doğru yaprakları içeri kıvrılarak bir çeşit uyku haline geçerler. Sıcak yaz aylarında bazı Aeonium’lar yapraklarını içe döndürerek, güneşe karşı korunma pozisyonu alırlar.

Aeonimların çoğu monokarpiktir. Bitki çiçek açtıktan sonra ölür,  ancak çiçek açmayan kardeşler büyümelerine devam ederler. Bitkinin üretilmesi, rozetlerin çeliklenmesi ile yapılabilir. Aeonium’ların zararlıları, afitler, beyazsinek ve unlu bittir. Diğer Crassulaceae cinslerinde olduğu gibi, bu bitkilerde de malathion ve benzeri insektisitler (böcek öldürücü) kullanılmamalıdır. İmidacloprid kullanılabilir. Aeonium lindleyi özsuyu, insanlara toksik etki gösteren eforbia özsularının doğal antidotudur.

AEONİUM ARBOREUM – AĞAÇSI AEONİM

Ağaçsı Aeonim, Aeonim cinsine ait subtropikal, sukkulent küçük bir çalıdır. Doğal olarak Fas’ın Atlantik kıyısında bulunmaktadır. 80-100 cm yüksekliğe ulaşabilir, dallanma gösterir, dalların uçlarında rozet oluşturan yaprakları vardır.

Belli bir yüksekliğe erişen Ağaçsı Aeonium, küçük sarı çiçekçiklerden oluşan büyük bir çiçek açar ve ölür. Bitki, üzerindeki çiçek açmamış rozetlerle, yaşamına devam eder ve bu rozetlerden üretim yapılabilir. Doğada genelde yeşil renktedir ancak kültürde, koyu renk veya alacalı yapraklılar tercih edilmektedir.  Don tehlikesi olan yerlerde kışın sera veya iç mekâna alınmalıdır.

Aeonium arberoum cv. Schwartzkopf (Zwartkop) bu varyetede geniş rozetler siyaha yakın etli yapraklardan oluşmuştur. Peyzajda vurgu bitkisi olarak tercih edilir. Ayrıca alacalı yapraklı varyetelerde vardır.

Aeonium tabuliforme (Tabak Aenyum)  Kanarya Adaları kökenli çok ilginç bir süs bitkisidir. Hemen hemen yere yapışık uzanan, rozet formundaki yapraklar ile bitki 20-25 cm çapa ulaşabilir, yaprakların uçlarında küçük tüyler vardır. Bitki monokarpiktir genelde iki yaşında çiçek açar ve ölür.

Aeonium haworthii doğal olarak Kanarya Adalarında bulunur. 40-50 cm yüksekliğe erişebilir. Gövdeler çok dallanma gösterir, dallar ucundaki rozetler kaşık şeklinde, mavi gri, kenarları kırmızı yapraklardan oluşmuştur. İlkbaharda sarıdan pembemsi beyaza değişen renkli çiçekler açarlar. Sukkulent bahçelerinde ve patiolarda seçilecek, dayanıklı bir türdür.