COLEUS – YAPRAĞI GÜZEL

Coleus’lar Tropik Asya ve çevre adalarda bulunan çok yıllık bitkilerdir. Gösterişli çarpıcı renkli yaprakları ve gölgeyi sevmeleri ile tanınırlar. Coleus daha önceki sınıflandırmada, Lamiaceae ailesinde bulunan çiçekli bir cins olarak tanınmaktaydı. Yeni sınıflandırmada ise bu cins kaldırılmış, bu cinse bağlı türler Plecranthus ve Solenostemon cinslerine kaydırılmıştır. Bugün Coleus adı, kültüre alınan eski Coleus cinsi bitkiler için hala kullanılmaktadır. Bahçe bitkisi olarak sıklıkla kullanılan parlak ve renkli yapraklı Coleus blumei’nin yeni adı Solenostemon sucutellairoides olmuştur.

Yaprağı Güzeller doğal ortamlarında çok yıllık olmakla birlikte,  kültürde tek yıllık olarak kullanılmaktadır. Çiçekleri gösterişli olmamakla birlikte, çok renkli, değişik desenli yaprakları ile ilgi çeken bitkilerdir. Yaprakları yeşil, sarı, pembe, kırmızı ve kestane renginin değişik tonlarını içerirler. Yeni elde edilen hibridlerin bazıları sıcak ve güneşe de dayanıklıdır.

Coleus’lar iyi bir toprak karışımına dikilmeli ve toprakları daima nemli olmalıdır. Toprak kuruduğunda, yaprakları buruşur. Toprağın nemli olması önemli olmakla birlikte, bitkinin kökleri suda kalmamalıdır. Kökler suda kaldığında, yaprakları koyu kahverengi olur, yaprak kenarları yanmış gibi kurur ve bitki çürüyebilir. Bunun için drenajı iyi olan ortam önerilir.

Yaprağı Güzel’lerin 80-100 cm yükseklik ve genişliğe kadar erişeceği düşünülerek büyük saksı seçilmelidir. Coleus’lar genelde sabah güneşi alan, hafif gölgeli yerleri tercih ederler ancak yukarıda belirttiğimiz gibi bazı varyeteler güneşe dayanıklıdır. Yaprağı Güzel’lerin genç sürgünlerinin büyüme uçlarının kesilmesi, yan dallanmaları arttırır ve kompakt yapıda bir bitki elde edilir.  Yaz sonunda çıkan çiçek sapları, bitki formunun bozulmaması için kesilebilir.

Coleus’ların üretimi çelik veya tohumla yapılır. Bitki dallarından alınan çelikler hemen her mevsim kolaylıkla tutarlar. Sıklıkla kullanılan türler, tohumla üretilebilir. Yeni hibridler genelde az çiçek açarlar ve tohumdan üretilen Yaprağı Güzellere göre az bakım gerektirirler.

Coleus’lar saksı ve uygun hazırlanmış bitki yataklarında yetiştirildiklerinde, genellikle böcek ve hastalıklara dayanıklıdır. Yaprak bitleri, beyazsinekler ve unlu bit zararlılar arasındadır.

PEYZAJDA KULLANIMI: Yaprağı Güzeller saksı üretimine kolaylıkla adapte olurlar, özellikle bina girişlerinde ve yol kenarlarında kullanıldıklarında güzel bir görünüm sergilerler. Coleus’ların çoğu gölge seven ve az ışıkla idare eden bitkilerdir. Ancak yukarıda belirttiğimiz gibi bazı türler güneşe dayanıklıdır. Güneş altı bitki sergilerinde rahatlıkla kullanılırlar.