Lythrum salicaria çok yıllık, alttan dallanın, kardeşlenme yapan, sulak ve bataklık alanlarda yetişen, Lythraceae (Aklarotugiller) ailesine ait bir bitkidir. Doğal olarak Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Avustralya’da bulunmaktadır. Türkiye’de kuzeyden, güneye, doğudan batıya hemen her bölgede 10-2000 m yükseklikler arasında akarsu ve göllerin kenarlarında rastlanılmaktadır. Doğal olarak; bataklık alanlar, ıslak meralar, göl ve akarsu yakınlarında bulunmaktadır. Bugün Güney Afrika, Kuzey ve Güney Amerika gibi dünyanın birçok yerinde doğallaşmıştır. Kuzey Amerika’ya arıcılar tarafından getirilip doğallaştığı bilinmektedir.

Cins adı Lythrum, Yunanca ‘lythron’ kan kelimesinden türetilmiştir ancak bu cinsin kapsadığı türlerin çiçeklerinin kan rengi olmadığı düşünülürse, muhtemelen bu bitkilerin kanamayı durdurmak için kullanıldığı savı ile bu şekilde adlandırıldığı varsayılmaktadır. Tür adı salicaria, bitki yapraklarının söğüt (saliks) yapraklarına benzemesinden dolayı verilmiştir.

Hevhulma tek bir odunsu kökten çıkan, 1-2 metreye kadar yükselen birçok dal ile 1,5 metre genişliğinde koloniler oluşturur. Gövdeler kırmızı-mor renkte ve kesitte kare şeklindedir. Tüylü ve sapsız olan mızrak şeklindeki yapraklar, 3-10 cm uzunlukta, 5-15 mm genişlikte olup karşılıklı veya 3 lü olarak çıkarlar. 6 taç yaprak ve 12 stamen’den oluşan, 10-20 mm çapındaki çiçekler kırmızı-mor renkte olup yaprak veya dalcıkların ucuna sıkıca sarılmıştır. Çiçeklenme mayıs ayından eylül ayına kadar devam eder. Tozlaşma arı ve kelebek gibi uzun dilli böcekler tarafından yapılmaktadır. Meyve, içinde binlerce tohum içeren küçük bir kapsül şeklindedir. Tek bir bitkinin, bir yılda 2,7 milyon adete kadar tohum yapabildiği hesaplanmıştır. Rüzgâr veya su ile, sulak bir alana taşınan tohumlar kış sonu çimlenme göstermektedir.

Lythrum salicaria bakımı kolay bir bitkidir, hemen her tür toprakta yetişebilir. Bol güneş ve nemli ortamı tercih etmekle birlikte, hafif kuraklığa dayanıklıdır. Dona çok dayanıklı olup -40 ºC ye kadar kök yaşamını kaybetmez. Doğal olarak, bataklık, dere ve göl kenarlarında bulunur. Tohumların olgunlaştığı sonbaharda, yapraklar susuzluk nedeni ile parlak kırmızı renge dönerler, bu yağmurlara kadar devam eder. Bir önceki sezondan kalan kuru dallar kahverengidir. Bitkinin üretimi; köklerin ayrılması, tohum veya çelik ile yapılır. Çelikler yaz ortası, çiçek açmayan yan dallardan yapılır.

Hevhulma istila edici bir bitkidir, bataklık ve nemli alanlarda süratli bir şekilde çoğalarak diğer bitkileri ve doğal hayat dengesini bozabilir. ABD Missouri eyaletinde olduğu gibi birçok yörede istenmeyen bitki olarak değerlendirilerek, ticari satışı yasaklanmıştır.

Bugün Lythrum salicaria tıbbi bitki olarak popülerliğini kaybetmiş olsa da yüzyıllarca Avrupa’da halk ilacı olarak kullanılmıştır. Özellikle dizanteri ve ishal olgularında, barsak düzenleyici olarak kullanıldığı bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda, bitkiden elde edilen sıvı ve katı bazı komplekslerin; ishal durdurucu, mikrop kırıcı, iltihap önleyici, anti oksidan özelliklere sahip olduğu ve şeker hastalığı tedavisinde yararlı olduğu gösterilmiştir.

Peyzajda Kullanımı: Hevhulma özellikle yaz sonu rengi ile, bulunduğu çalılık ortamlarda, bordürlerde, havuz ve gölet kenarlarında güzel ve çekici bir ortam yaratır. Drenajın iyi olmadığı, ıslak, bataklık ortam veya su kenarlarında gösterişli, kırmızı-mor parlak çiçekleri nedeni ile kullanılabilecek güzel bir süs bitkisidir. Düzgün bir görünüm sağlanması açısından, bozulan çiçekler kesilmelidir. Zamanla geniş bir öbek yapan bitkinin, sıkışık kardeşleri, 4-5 yılda bir seyreltilerek daha düzgün görünüm sağlanmalıdır.