MAGNOLIA GRANDIFLORA – MANOLYA AĞACI
Magnolia grandiflora: Magnoliaceae (Manolya) ailesinin yaprak dökmeyen tek türüdür. Doğal olarak ABD’nin güney doğusunda, Virjinya’dan, orta Florida ve Teksas’a kadar olan bölgede bulunmaktadır. Bugün Meksika, Orta ve Güney Amerika, Avrupa ve Asya’nın ılıman kısımlarında da yaygın olarak yetiştirilmektedir. Cins adı Magnolia; Fransız botanikçi Pierre Magnol’a atfen verilmiştir. Bitkinin büyük çiçeklerini işaret eden tür adı grandiflora; Latince “grandis” büyük ve “flor” çiçek kelimelerinden türetilmiştir. Mississippi ve Louisiana eyaletlerinin ikisinin de sembol bitkisidir.
Magnolia grandiflora, tek gövdeli, piramidal veya yuvarlak taçlanma gösteren, 20-25 metreye kadar boy, 6-12 metreye kadar enine dallanma gösteren bir ağaçtır. Parlak yeşil, düzgün kenarlı, geniş oval şekildeki yapraklar, 12-20 cm boyunda ve 6-12 cm enindedir. Gösterişli, limon kokulu, beyaz renkli, iri çiçekleri 30 cm çapa kadar büyüklükte olabilir. İlkbahar sonunda, erişkin ağaçların dal uçlarından, 6-12 arasında taç yaprak (petal) lı, mumsu yapıda, çiçekler çıkar. Çiçeklenme azalarak yaz aylarında da devam eder. Çiçeklenmeden sonra oluşan silindirik yapıda, kozalak benzeri meyveler yaz sonunda olgunlaşır. 10 cm uzunluğundaki meyve olgunlaştığında içinden, parlak kırmızı tohumlar görülür.
Manolya Ağacı, 10 yaşa kadar tohum yapmaya başlar ancak 25 yaş civarında bol tohum verir. Bitki organik materyalden zengin, iyi drenajlı, gölge ve yarı gölge ortamı tercih eder.
Süs ağacı olarak yetiştirildiğinde alt dalları yere kadar aşağı iner. Nemli havaya iyi tolere eder ancak aşırı su ve uzun süreli ıslak ortama tahammülü yoktur. İlk ve sonbaharda yaprak dökümü olur. Genel olarak aşırı kuru ve aşırı ıslak ortama dayanmaz, hava kirliliğine de fazla dayanıklı değildir. -15 ˚C dona dayanıklıdır, bazı kültürlerin −21 °C dan fazla dona dayandığı bildirilmiştir. Şiddetli kışlarda, bitki yapraklarını kaybedebilir. Yaprak üzerindeki mumsu tabaka nedeni ile sıcak, soğuk, tuzlu su ve kuraklığa karşı diğer geniş yapraklı bitkilere göre daha dayanıklıdır. Üretimi tohum veya daldırma ile yapılır.
Magnolia grandiflora’ nın bazı varyetelerinin yapraklarının altı açık yeşil, bazılarının ise kahverengidir. Yaprak altı kahverengi olan varyetelerin soğuğa daha dayanıklı olduğu bildirilmiştir. 150 üzerinde kültürü yapılan bitkinin 40 dolayındaki kültürü ticari olarak üretilip satılmaktadır.
Peyzajda Kullanımı: Manolya Ağacı, tüm dünyada popüler bir süs ağacıdır. Çekici, parlak, iri yaprakları ve kokulu, büyük, gösterişli çiçekleri için tercih edilmektedir. Deniz kenarında, aşırı tuzlu su serpintisi olmayan yerlere dikilmesi uygundur. Çim sahalar veya açık alanlarda vurgu ögesi olarak dikilebilir. Grup halinde her dem yeşil çit bitkisi olarak da kullanılmaktadır. Soğuk iklim bölgelerinde, don tehlikesini aza indirmek için bina duvarı kenarına (espalier) dikilmektedir.
Magnolia grandiflora nın yüksek tansiyon, kalp bozuklukları, solunum zorluğu, karın rahatsızları, adale spazmı, kısırlık ve sara hastalığına iyi geldiği söylenmiştir. Kerestesi sert ve ağırdır, ticari olarak mobilya, sandık, palet, panjur, kapı ve parke yapımında kullanılmaktadır.









