Pinus pinea Pinaceae (Çamgiller) ailesine ait, herdem yeşil, kozalaklı bir ağaçtır. 30 metre yüksekliğe kadar boylanabilir, tacı şemsiye şeklindedir, gövde çapı 2 m olabilir. Doğal olarak Portekiz’den Suriye’ye kadar olan Akdeniz havzası ve çevresinde bulunmaktadır. Özellikle Güney-Batı Avrupa (İber Yarımadası, Fransa ve İtalya) sahil kesiminde ormanları bulunmaktadır. Ayrıca Karadeniz kıyılarında da Fıstık Çamı ormanlarına rastlanmaktadır. Ekonomik getirisi nedeni ile Arjantin, Güney Afrika ve ABD de geniş olarak dikimi yapılmıştır. Fıstığın içinde bulunduğu çok sert kabuk nedeni ile İngilizcede Taş Fıstığı olarak adlandırılmıştır.

Pinus pinea’nın tacı genç yaşlarda, yuvarlak ve dağınıktır, ağaç yaşlandıkça şemsiye şeklini alır. Kırmızı-kahverengi gövde, dallanmalar gösterir, dalların uç kısımlarında uzun iğne yapraklar vardır. Ağaçlar genellikle 6. yaştan sonra kozalak yapmaya başlarlar. Yetişkin ağaçlarda, yeşil renkli, iğne şeklindeki 10-20 cm uzunluğundaki yapraklar, dalların ucundan çift olarak çıkarlar, yaprak ömrü 2-4 yıldır. Genç ağaçların 5-10 yıla kadar, juvenil (gençlik) yaprakları vardır, bunlar 2-4 cm uzunluğunda, mavimsi yeşil renktedir ve erişkin yapraklardan farklı olarak dallardan çift değil tek olarak çıkarlar. Ağaç 4-5 yaşına geldiğinde, gençlik yapraklarının yanında, erişkin yapraklar çıkmaya başlar ve 10 yaş civarı, yaprakların tümü erişkin olurlar. Fıstık Çamı çift eşeyli bir ağaçtır; dişi ve erkek çiçekler aynı ağaçta bulunur. Ağaç Mayıs-Haziran aylarında çiçek açar. Kozalaklar; gençken yeşil, olgunlaşınca kırmızı-kahverengi oval şekilde, 8-12 cm uzunluğundadır, olgunlaşma 3 yıl sürer. 15-20 mm uzunluğundaki, açık-kahverengi tohumların üzerinde, siyah tozlu bir kısım bulunur. Tohumun kanatçıkları gevşek olarak bağlıdır, kolaylıkla ayrılır ve rüzgâr ile tohumun uzağa gitmesine olanak vermez.

Pinus pinea asit ortamı tercih etmekle birlikte, bazik ortamı da tolere etmektedir. Bol güneşli, kuru hava ve yüksek sıcaklık olan ortamda gelişmesi daha iyidir, genç yaşlarda yarı gölge ortama da dayanıklıdır. -16°C sıcaklık derecesine dayanabilmektedir.

Fıstık Çamı yenilebilen tohumu nedeni ile son 1000 yıl içinde, Avrupa da yaygınlaştırılmıştır. Çam Fıstığı olarak bilinen tohumları, besleyici ve lezzetli özelliklerinden dolayı ticari öneme sahiptir. Fıstık; çiğ yenilebildiği gibi pişirilip, dolma, kek ve puding gibi yiyecekler içine konulmaktadır. Avrupa’da; İspanya, Portekiz, İtalya ve Türkiye ana üreticilerdir. Dünya Çam Fıstığı üretimi (kabuklu)  yıllık 22.000 ton dolayındadır, bunun %38 i (9.000 tonu) Çin, 3000 tonu Afganistan,  3000 tonu Pakistan ve 3000 tonu Kore tarafından üretilmektedir. Türkiye üretimi 1300 ton iken son yıllarda Avrupa çam ormanlarını tehdit eden bir mantar hastalığı nedeni ile çok düşmüştür.

Pinus pinea kerestesi çok makbul olmamakla birlikte, yerel orak mobilya yapımında kullanılır. Ağacın sıvısı, reçine ve çam sakızı yapımında kullanılmaktadır. Çam ağaçların hemen türünden elde edilen rezin antiseptik, diüretik (idrar söktürücü), yakı ve barsak parazitlerine karşı kullanılmaktadır. Rezin ağız yolu ile böbrek ve idrar yolu hastalıklarında ve dıştan buhar banyolarında, romatizmal hastalıklar için kullanılmaktadır. Ayrıca solunum sistemi hastalıklarında; öksürük, soğuk algınlığı, gripteki müköz membranı etkileyen durumlarda kullanılmaktadır. Harici olarak, deri yaraları, vuruk, yanık gibi durumlarda da etkilidir.

Peyzajda Kullanımı: Fıstık Çamı, şemsiye şeklindeki tacı ile güzel ve görkemli bir ağaçtır. Büyük bahçelerde vurgu bitkisi veya gölge bitkisi olarak kullanılabilir. Yol ağaçlandırmasına çok uygun bir bitkidir, ancak ağacın çok büyüyebileceği düşünülmeli ve kısıtlı alanı olan yollara dikilmemelidir. Toprak erezyonunun önlenmesi istenilen bölgelere dikilecek ağaçlar türleri arasındadır. Ekonomik değeri nedeni ile tarımsal amaçlı kullanılan bir orman ağacıdır.