SİSYRİNCHİUM BELLUMMAVİ GÖZLÜ OT

Sisyrinchium cinsi İridaceae (iris) ailesine aittir. Bu bitkiler genel olarak Mavi Gözlü Ot olarak adlandırılırlar. 75’ten fazla türü olan bu cins, Amerika ve Karayipler’de doğal olarak bulunmaktadır. Yıldız şeklinde, sarı, beyaz, mavi veya mor renkte, altı taç yapraklı (petal) çiçekleri olan rizomlu bitkilerdir. Kaliforniya‘da Sisyrinchium’un 8 türü bulunmaktadır, en yaygını Sisyrinchium bellumdur.

Mavi Gözlü Ot,  genel olarak Kaliforniya’nın Mavi Gözlü Otu olarak bilinir. Doğal olarak Kaliforniya’dan, Oregon, Sierra Nevada’ya kadar uzanan bölgede bulunmaktadır. Cins adı sisyrinchium, Yunanca’dan gelmektedir, anlamı; iris benzeri bitkidir. Bellum, Latince güzel kelimesinden gelmektedir. Sisyrinchium bellum çok yıllık (perenneal)  bir bitkidir. Doğal olarak nemli, açık otlaklarda bulunmaktadır. Ancak, 2400 m yüksekliğe kadar olan ormanlık bölgelerde de görünür.

Mavi Gözlü Ot’un gövdeleri 60 cm yüksekliğe kadar uzanabilir, genelde 15-30 cm arasındadır. Koyu yeşil renkli, ince üzeri düz yaprakları kılıç şeklindedir. Yapraklar toprak seviyesinde gövdeye yapışıktır. Sisyrinchium bellum çiçekleri, şubattan hazirana kadar açar. En fazla çiçek nisan ayında görünür. Gövdenin dibinden çıkan çiçek sapları üzerinde, şemsiye şeklinde küçük mavi-mor, ortası sarı çiçekler, altı petallidir. Çiçekler 1-2 cm çapındadır. Bazen beyaz çiçekli bitkiler de bulunabilmektedir. Çiçeğin ortasındaki sarı renkli kısım, bir grup erkek organcık ve bir dişi organdan oluşur. Her çiçeğin ömrü bir gündür, ancak devamlı olarak çok sayıda çiçek oluşmaktadır. Çiçekler gövde uçlarında salkım şeklinde görünürler. Çiçeklenmeden sonra oluşan koyu kahverengi meyve, kapsül şeklindedir, içi tohumları bulunduran 3 bölmeden oluşmaktadır. Bunlar açıldıktan sonra tekrar yeni bitkiler oluştururlar. Çiçeklenmeden sonra bitki toprak seviyesine kadar ölür ve yaz boyunca uyku halindedir.

Mavi Gözlü Ot nemli, iyi drenajlı olmak şartıyla kumlu veya killi her türlü toprağı uyum sağlar. Nemli ve iyi drenajlı ortamı tercih eder, kurak yazlara da dayanıklıdır. Az bir sulamaya gereksinim gösterir. Sulama yapılmayan yerlerde yaşayabildiği gibi sulama yapılan alanlarda da iyi gelişim gösterir. Üretimi tohumladır, kendi de saçtığı tohumlarla çoğalabilir. Bitki ayrıca rizomlarının ayrılması veya çiçek gövdelerinin köklendirilmesiyle de üretilebilir. Oldukça dayanıklı bir bitkidir. -18 °C ye kadar dayanmaktadır.

Peyzajda Kullanımı: Sisyrinchium bellum bordür, saksı veya bahçede çim gibi kullanılmaya uygun bir bitkidir. Özellikle diğer bitkilerin hoşlanmadığı ağır topraklarda tercih edilebilir. Bahçenin açık kısımlarında kolaylıkla koloniler oluşturur. Mavi Gözlü Ot, güneşte olabildiği gibi, gölgeye ve yangına da dayanıklıdır. Diğer otlarla, kamışlarla, gelincikle veya lupinle birlikte bordür veya saksı bitkisi olarak kullanılabilir.

Kaliforniya’ya gelen İspanyollar Sisyrinchium bellum’un köklerinden,  ateş düşürücü bir ilaç yapmışlardır. Amerika yerlileri bu bitkinin köklerinin ve yapraklarının mide ağrısına iyi geldiğine inanmaktaydılar.