STRELİTZİA NİCOLAİDEV STARLİÇE – DEV CENNET KUŞU ÇİÇEĞİ

Strelitzia ailesi Güney Afrika’da doğal olarak bulunan beş türden oluşmaktadır. Bu türler St.regina, St.juncea, St.alba, St.caudata ve St.nicolai’dır.

Dev Starliçe genellikle sahile yakın, herdem yeşil ormanlarda bulunmaktadır. Doğal yayılımı Güney Afrika’da Doğu Cape, KwaZulu-Natal’dan Mozambik ve Zimbabwe’ye kadar uzanır.

Strelitzia adı İngiltere Kraliçesi Charlotte‘a (Kraliçe Mecklenburg-Strelitz ailesinden gelmiştir) atfen verilmiştir. Nicolai adı ise, Rus Çarı 1. Nicholas’ın oğlu Grand Duke Nikolay Nikolayevich’den gelmektedir.

Strelitzia nicolai 10m yüksekliğe ulaşır, 4m çap yapabilir, verdiği kardeşler ile çok gövdeli, herdem yeşil bir ağaçtır. Hakiki muzlar ve yabani muz (Ensete ventricosum) ile bir akrabalılığı olmamasına karşın, yaprak ve büyüme özelliği bakımından, bunlara benzerlik göstermektedir. Bu nedenle, Natal Yabani Muz’u olarak da adlandırılır. Gövde odunsu yapıda, pürüzsüzdür, rengi açık veya koyu yeşil olabilir. Eski yapraklara ait yara izleri dikkati çeker. 2 metre boya ulaşan yapraklar, uzun, kalın saplar üzerindedir bunlar rüzgârda yırtılırlarsa, dev bir kuş teleği şeklinde görünürler.

Strelitzia nicolai’ nin çiçeği kuş kafasına benzemektedir, 50 cm ye kadar uzayabilir. Çiçeklerin sepalleri beyazdır, mavi petaller, beş adet pembemsi-mavi renkli, kalyon şeklinde kılıfla örtülüdür. Çiçek, beyaz ibikli ve pembe gagalı kuşa benzemektedir. Ağaç yıl boyu çiçek açabilir, en fazla çiçek ilkbahar ve yazın görünür. Çiçek sapında birden fazla çiçek bulunmaktadır. Parlak, siyah renkli tohumların, üst kısmı, portakal rengi tüylerle kaplıdır. Genelde sonbaharda, bazende ilkbaharda olgunlaşırlar. Dev Cennet Kuşu Çiçeğinin yaprak sapları kurutularak ip yapılır ve Afrika’da kulübe yapımında kullanılır. Çiçek nektarı, arı kuşları için çekicidir. Maymunlar, çiçeklerin yumuşak kısımlarını ve tohumun üzerindeki turuncu tüylü kısmı yerler.

Üretimi tohumladır, ayrıca kökten verdiği kardeşlerin ayrılması ile çoğaltılabilir.  Tohum dikilmeden önce üzerindeki turuncu tüyler çıkarılmalıdır. Tohumlar dikilirken 5–10 mm kompostla örtülmelidir. Fideler ilk aylarda gölge bir ortamda tutulmalıdır. Bitki dış ortama dikildikten sonra hızlı büyür. Yarı gölge veya güneş altında büyüyebilir. Aşırı su gereksinimi yoktur.

Strelitzia nicolai kuraklığa dayanıklıdır. Dona fazla dayanıklı değildir, kısa süreli -4°C sıcaklığa dayanabilir. Bu yüzden ılıman bölgelerde, kuzey rüzgârından etkilenmeyecek bir yere dikilmelidir. Tuzlu deniz rüzgârlarına karşı dayanıklıdır. Ilıman bölgelerindeki sahil bahçelerinde gösterişli bir rüzgâr perdesi olarak kullanılabilir.

Peyzajda Kullanımı: Dev Cennet Kuşu Çiçeği, gösterişli yapısı, her dem yeşil yaprak ve gövdesi ile tropik etki yaratmak için uygun bir bitkidir. Özellikle yüksek, beton binalar veya havuzların sert peyzaj görünümünü yumuşatmakta etkilidir. Parlak geniş yaprakları ile çim sahaların ortasında veya kenarında da güzel bir görünüm yaratır. Kök yapısı yayılıcı olduğundan, yürüyüş yolları veya diğer yapılara yakın dikilmemelidir. Küçük bahçelerde ve don tehlikesi olan yerlerde, göz alıcı bir saksı bitkisi olarak kullanılabilir. Ayrıca kış bahçeleri için seçilecek alımlı bir bitkidir.