STRELİTZİA REGİNAE “GOLD” – ALTIN CENNET KUŞU ÇİÇEĞİ

Strelitzia regina “gold” bilinen cennet kuşu çiçeğinin, sarı renkli olanına verilen isimdir.

Zaman zaman, Fransa, İtalya, Kaliforniya, Avustralya, Japonya ve Güney Afrika’da tek tük sarı starliçeler görülmüşse de, bunlar genelde portakal rengi starliçelerle döllendiği için seri üretimi yapılamamıştır. 1970 yılında John Winter tarafından Kirstenbosch Botanik Bahçesinde, yapay dölleme ile Altın Starliçe yetiştirilmeye başlanmıştır. Bu proje kapsamında, elde bulunan 7 adet altın starliçeden, 1994 yılına kadar üretim yapılarak iyi bir stok hazırlanmıştır. Tohumlar ilk defa 1994 yılında Strelitzia reginae ’’Kirstenbocsh Gold’’ adı altında,  satışa sunulmuştur. 1996 yılında bitkinin adı Nelson Medella’ya atfen, Strelitzia reginae “Mandela’s Gold” a çevrilmiştir. Türkiye’de ilk Altın Starliçe üretimi Palmiye Merkezinde gerçekleştirilmiş ve 1999 yılında çiçek açmışlardır.

Altın Cennet Kuşu Çiçeği her dem yeşil, gövdesi olmayan, kardeşlenme gösteren, çok yıllık bir bitkidir. Grimsi-yeşil, muz benzeri yaprakları, 150 cm. ye kadar uzar. Çiçeklenme sonbahar sonundan, ilkbahara kadar devam eder. Gösterişli, büyük, kuşa benzeyen çiçekleri, uzun saplar üzerinde,  yapraklardan daha yukarıya çıkarak güzel bir görünüm oluştururlar. Bitki her çiçekten sonra ikiye ayrılarak çoğalır. Kardeşlenme gösteren bitkiler, uzun yıllar içinde büyük bir topluluk oluşturur.

Starliçe çiçek kılıfının kalınlaşması ile oluşan, gaga şeklindeki sert kısım, spate olarak adlandırılır. Spate çiçek sapından 90° lik açı ile ayrılarak bir kuş gagası şeklinde görünür. Spateler 4 ile 6 çiçek içerirler. Genelde bu çiçekler bir biri ardına açarlar.  Her çiçek sarı renkte 3 sepal ve mavi renkli üç petalden oluşur.  Sarı sepaller, ibikli bir kuş kafasına benzerler. Mavi petallerden ikisi stamen (erkek organ) ve sitilus (dişi boyuncuk) u içine alarak, ok ucu benzeri bir görünüm oluştururlar. Üçüncü mavi petal ise diğerlerinden kısadır ve bunların üstünde görünür (lütfen çiçek yapısı fotoğrafına bakınız!).

Strelitzia reginae “gold” büyütülmesi kolay bir bitkidir. Güneş de ya da yarı gölgede iyi drenajlı bir toprakta kolaylıkla gelişir. İdeal Ph isteği 7,5 dur. Büyüme mevsiminde bol gübrelenmesi ve zaman zaman bol sulama yapılması uygun olur. Dikim sırasında toprağa kompost veya hayvan gübresi karıştırılmalıdır. Nisan-Ekim ayı arasında bitkilere 9–3–15 oranında sıvı gübreden ayda bir defa verilerek çiçeklenme artırılır.  Gölgede yetiştirildiği takdirde çiçek açmazlar. Altın Starliçe toprağa uyum sağladıktan sonra az sulama ile idare edebilir. Rüzgâr ve sahil şartlarına dayanıklıdır. Diğer starliçeler gibi, dona dayanıklı değildir, kısa süreli -4°C soğuğa dayanabilir. Akdeniz bölgesinde don görülebilen yörelerde yetiştirilecekse, bahçenin kuzeyi korunaklı bir bölgesine dikilmelidir.

Peyzajda Kullanımı: Strelitzia reginae “gold” dekoratif, ilgi çekici ve gösterişli bir bitkidir. Bahçe ve yüzme havuzu etrafında tropikal etki yaratmak için kullanılır. Çim sahalarda gruplar halinde kullanılabildiği gibi turuncu starliçelerle birlikte, ayrı gruplar halinde kullanılabilir. Bordür bitkisi veya Dev Starliçeler (Strelitzia nicolai) önünde ara bordür bitkisi olarak kullanılabilir. Peyzajda büyük saksılarda da kullanılabilirler. Saksıda çiçek açması için, iki üç haftada bir sulandırılmış sıvı gübre kullanılmalıdır. Soğuk iklimlerde kış bahçelerinin vazgeçilmez bitkilerindendir.

Altın Starliçenin üretimi, tohum veya kardeşlerin ayrılması ile yapılır. Kardeşler ayrıldığı takdirde, yeni bitkilerin çiçek açması 2 yıl sürebilir. Tohumdan ideal şartlarda yetiştirilen bitkiler, üç yılda çiçek açabilir ancak bu şartlar sağlanamadığı takdirde, çiçeklenme 5–6 yılı bulur. Siyah tohumların üst kısmı parlak portakal rengi tüylerle kaplıdır. Üretim için tohum dikilmeden önce bunlar temizlenmelidir. Fideler iki üç yaprak olduğu vakit saksıya dikilirler, bitki büyüdükçe bitkinin büyüklüğüne göre saksı değiştirilmelidir.

Strelitzia regina “gold” kesme çiçekçilikte ve süslemede kullanılan en güzel ve en pahalı çiçeklerden biridir. Ayrıca St.regina’ların erkeklere takdim edilen tek çiçek olduğu unutulmalıdır.