TRACHELOSPERMİUM JASMİNOİDES – ACEM YASEMİNİ

Trachelospermium jasminoides, Apocyneaceae ailesine ait bir türdür. Binomial adı Rhyncospermum jasminioides’tir. Cins adı trachelos Yunanca “boyun” ve sperma “tohum” kelimelerinden türetilmiştir, tohumların şekline atfen verilmiştir. Jasminoides’in anlamı ise “yasemin benzeri” dir.

Acem Yasemini, doğal olarak Japonya, Kore, Güney Çin ve Vietnam’da bulunmaktadır. Herdem yeşil, çok yıllık bir sarmaşıktır, 4-5 m yüksekliğe ulaşabilir. Parlak, koyu yeşil uzun ve oval yaprakları, karşılıklı çıkar, 3-10 cm uzunluktadır.

Güzel kokulu beyaz çiçekleri, 1-2 cm çapında, tüp şeklindeki corolla (çiçek tacı) ile 5 petal lobdan oluşmuştur. Meyveler, 10-25 cm uzunluğunda, 3-10 mm genişliğinde, silindirik yapıdadır, içinde çok sayıda, uçları tüylü tohum bulunur. Bitkiye, yasemin kokulu çiçekleri nedeni ile Yıldız Yasemini de denilmektedir.

İlkbahar sonlarında, yeni çıkan yapraklar, parlak yeşil renktedir. Yeni yapraklardan sonra, dallardan dışa doğru uzanan, salkım şeklinde asılı beyaz çiçekler ön plana çıkar. Görünüş ve güzel kokuları ile dikkat çekerler. Çiçekler, uzun süre bitki üzerinde kalırlar.

Trachelospermium jasminoides, iyi drenajlı toprağı, tam ve yarı gölge yerleri severler. Nötral veya alkali ortamı tercih ederler, hafif asitli ortamda da yetişebilirler.

Acem Yasemini, destek isteyen bir sarmaşıktır. Çiçekler, 1 yıl önce büyüyen dallarda açtığı için budama çiçek açıktan sonra yapılmalıdır. Bitkinin fazla budamaya gereksinimi yoktur. Yayılarak ve yükselerek, geniş bir alanı rahatlıkla kapatır. Yaşlı bitkilerde gençleştirme için, dallar 2/3 oranında kısaltılıp bu şekilde yeni sürgünlerin oluşması sağlanır.

Trachelospermium jasminoides, genelde problemsiz bir bitkidir. Serada yetiştirildiği takdirde, kırmızı örümcek, beyaz sinek, bit ve unlu bit zararlılarına karşı hassastır. Killi ağır, nemli topraklarda ve oynak taban suyu olan ortamlarda Phytophthora kök çürüklüğü görülebilir.

Acem Yasemini, -12 ˚C ‘ye dayanır. Kışın donma derecelerinde, yapraklar bronz renk alırlar. Üretim genellikle çelik ile yapılır. Bugün bitkinin birçok kültürü üretilmiştir; varyeteler arasında alacalı yapraklılar, sarı ve pembe çiçekliler vardır.

Bitkisinin tüm kısımları zehirli olduğundan, ağız yoluyla alındığında zehirlenmelere yol açabilir. Hassas kişilerde deride irritasyon ve alerjilere yol açar. Çiçeklerinden, parfüm imalatında kullanılan değerli bir parfüm özü elde edilir.

Peyzajda Kullanımı: Trachelospermium jasminoides, dış mekân süs bitkisi veya iç mekân saksı bitkisi olarak yetiştirilir. Bahçelerde, kamusal alanlarda, parklarda sarmaşık veya yer örtücü olarak kullanılır. Kuraklığa dayanıklı bir bitki olduğu için kurakçıl peyzajda çokça tercih edilir.