YUCCA GUATEMALENSİS (YUCCA ELEPHANTİPES, YUCCA GİGANTEA) – DİKENSİZ YUKKA

Yukka’lar asparagaceae (Kuşkonmaz) ailesine aittir. 40 kadar tür ve 30 kadar alt tür-kültürü içeren Yukka’ların tümü Amerika kıtasında bulunurlar. Her dem yeşil, çok yıllık kurakçıl bitkilerdir, çalı veya ağaç formunda olabilirler. Tropik ve subtropik iklim kuşağında yer almalarına karşın, birçok Yukka türü -30°C soğuğa dayanabilmektedir. Çan şeklindeki çiçekleri, uzun sap üzerinde salkım şeklinde dizilidir, bu nedenle Türkçede Avize Çiçekleri olarak tanınırlar.

Yucca guatemalensis Doğal olarak Meksika’nın doğusunda, Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua da bulunan bir Yukka türüdür.

Birçok yukkanın aksine, yaprak uçlarında sivri dikenleri bulunmaz, bu nedenle Dikensiz Yukka veya Yumuşak Yapraklı Yukka adı verilmiştir. Ülkemizde yanlış bir tanımlama olarak İç Mekan Yukkası da denilmektedir. Bitki yaşlandıkça, gövde kalınlaşır, kaba bir yapı alır, toprağa birleştiği yerde genişler, görünüşü nedeni ile Fil Ayaklı Yukka olarak da tanınır. Genişleyen tabandan çok defa yeni sürgünler çıkar.

Yucca guatemalensis 8-10 metre yüksekliğe ve alttan verdiği yeni gövdeler ile 5 metre genişliğe ulaşabilir. Genelde tek ve kalın bir gövdesi vardır, ancak alttaki geniş gövde kısmından yeni gövdeler çıkarak yukarı uzanabilir. Bazen çiçek açtıktan sonra gövde üst kısmında 2-3 dallanma gösterebilir, bu takdirde güzel bir çatı oluşturur. 100 cm boya ve 7 cm genişliğe ulaşabilen, parlak yeşil yaprakları diğer Yukka’lara göre yumuşaktır, uçlarında dikenleri yoktur, yaprak kenarları çok ince dişlenme gösterir. Çiçekleri diğer Yukka’larda olduğu gibi beyaz renkte ve çan şeklindedir, bitkinin boyunu aşan uzan sap üzerinde avize şeklinde dizilmişlerdir. Beyaz çiçekler zamanla, 2,5 cm ye ulaşan kahverengi meyvelere dönüşürler. Çiçek petalleri yenilebilir.

Fil Ayaklı Yukka değişik topraklarda gelişebilir, ancak drenajı iyi toprakları tercih eder, kuraklığa dayanıklıdır. Genç bitkiler iç mekânda da kullanılmaktadır. Deniz suyuna ve tuzluğa orta derecede dayanıklıdır. Aşırı sulandığında kök çürümesi oluşabilir. Küf mantarı, bitkinin görünüşünü bozmakla birlikte, ciddi bir sorun yaratmaz. Üretim yandan çıkan sürgünlerin ayrılması, çelik veya tohum ile yapılır. Yucca guatemalensis ‘Silver Star’, Yucca guatemalensis Jevel iyi tanınan ve tercih edilen variegata yapraklı türleridir.

Yucca guatemalensis, birçok kaynağın yanlış bilgilendirmesine karşın, dona oldukça dayanıklıdır, en az -8 °C dayandığı tarafımızdan gözlenmiştir.

Peyzajda kullanımı: Yucca guatemalensis en büyük Yukka’lardan biridir. Binaların yanında veya yürüme yollarının kenarlarında çevreleyici eleman olarak sıklıkla kullanılır. Geniş alan peyzajında seçilecek bir bitkidir ancak küçük bir bahçe için, ileride çok büyüyeceği düşünüldüğünde uygun değildir. Fil Ayaklı Yukka diğer birçok Yukka gibi sivri dikenleri olmadığından, sivri dikenli Yukka’ların kullanılamadığı ortamlarda kolaylıkla uygulanmaktadır. Genç bitkiler saksı içinde iç mekanda kullanılmaktadır. Son yıllarda alışveriş merkezlerinde, büyük saksılar içinde kullanımı artmıştır. Bu güzel ve tropikal görünümlü Yukka, kaktüs ve sukkulent bahçelerinde veya büyük kaya bahçelerinde rahatlıkla kullanılabilir.