Amsonia açan çiçeklilerden Apocynaceae (Zakkumgiller) Ailesine ait bir cinstir. Bu cins, çoğunluğu Kuzey Amerika’da bulunan 22 türü kapsamaktadır, yalnız bir tür Doğu Asya’da (Japonya, Kore ve Çin’de), bir tür de Türkiye ve Yunanistan’da bulunmaktadır. Cins adı Amerikalı hekim, John Amson’dan gelmektedir. Mavi Yıldız adı ise açık mavi renkli, yıldız şeklindeki çiçeklerine atfen verilmiştir.

Mavi Yıldızlar (Amsonia türleri) grup oluşturan çok yıllık otsu bitkilerdir. Bu bitkilerin karşılıklı çıkan, düzgün yaprakları türe göre geniş oval, ince uzun veya iğne şeklindedir.  Zakkumgiller Ailesinin diğer bitkilerinde olduğu gibi, sütlü bir özsu içerirler, bu acı özsu nedeni ile geyik ve diğer memeli hayvanlar tarafından yenilmezler. Amsonia’ların ortak özellikleri: Küçük, düzgün, çalımsı gruplar oluşturur, bol güneşli veya yarı gölge ortamda büyürler. Drenajlı toprağı tercih etmelerine karşın, killi topraklara da uyum sağlarlar. Bitkinin topraktan yükselen gövdeleri hafif dışarı açılarak yükselirler ve güzel bir taç oluştururlar. Bitkiler Nisan ayından Mayıs ayı sonuna kadar, salkım şeklinde, açık mavi renkli, yıldız şeklindeki çiçekler ile bezenirler. Bazen sonbaharda da çiçeklenme görülebilir. İnce oval yaprakları sonbaharda parlak sarı renge dönüşürler.

 Amsonia tabernaemontana Kuzey Amerika kökenli, en fazla tanınan ve kullanılan bir amsonia türüdür, 60-90 cm boya ulaşır. Ülkemiz için önemli olan, yalnız Türkiye ve Yunanistan’a endemik Amsonia orientalis’dir, şu anda Merkezimizde bulunmadığından, üretimimizde bulunan Amsonia elliptica’yı tanıtıma aldık.

 

Amsonia elliptica Japonya; Honshu, Kyushu Adaları, Kore ve Çin’de doğal olarak bir türdür. Amsonia sinensis adı bazen sinonim olarak kullanılmaktadır. Çok yıllık, çok gövdeli, yaprak döken, bir bitkidir. 40-80 cm boya ulaşabilir. Yeşil renkli, ince-oval yaprakları 6-10 cm uzunlukta ve 1-2 cm genişliktedir. Nisan ayından Mayıs’a kadar çiçek açar. Yıldız şeklinde, küçük açık mavi, beyaz çiçekleri salkım şeklinde kümeler oluştururlar, bazen sonbaharda da çiçeklenme olabilmektedir. Gösterişli bir çiçek sergilemesinden sonra silindirik kapsüller içinde tohumlar oluşurlar. Bitkinin içerdiği alkaloidler nedeni ile kanser tedavi ve önlenmesindeki önemi araştırılmaktadır.

Mavi Yıldız’lar soğuğa çok dayanıklı bitkilerdir, bazıları -40 ºC’ye dayanır. Amsonia elliptica’nın -30 ºC. soğuğa dayandığı bildirilmiştir. Üretimi; soğuklama uygulanmış tohumlar, çelik veya köklerin ayrılması ile yapılır.  Bitki fazla bakıma gereksinim göstermez, kışın bozulup, sopa şeklinde kalan gövdeler, ilkbahar başında çekilerek çıkarılır. Bitki muntazam sulama gerektirir, toprağa uyum sağladıktan sonra kısa süreli kuraklığa kısmen alışır.

Peyzajda Kullanımı: Amsonia elliptica, Uzun ömürlü, dayanıklı bir bahçe bitkisidir. İlkbaharda, püskül şeklinde mavi çiçekleri ile görsel şölen oluşturduktan sonra yaz boyu yapraklar ile güzel görüntüsü devam eder. Sonbaharda ise sarı renge dönüşen ve dalların üzerinde kalan yaprakları ile çekiciliği devam eder. Bitki, ev bahçeleri, parklar, bina önleri, informal bahçe peyzajı ve kaya bahçeleri için uygundur. Mavi Yıldız özellikle, toplu olarak dikildiğinde daha güzel bir görüntü oluşturur. Kışın, odunsu olmayan gövdelerin öldükten sonra dik olarak durması da ayrı bir görüntü yaratır.